عرفان مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٢٣

بحث كم جوئيد در ذات خدا

از عجبهايش به فكر اندر رويد * از عظيمى وز مهابت كم شويد

چون ز صنعش ريش و سبلت كم كند * حدّ خود داند ز صانع تن زند

جز كه لا احصى نگويد او ز جان * كز شمار و حد برون است آن بيان

اين عمل وين كسب در راه سداد * كى توان كرد اى پدر بىاوستاد ؟

دون‌ترين كسبى كه در عالم رود * هيچ بىارشاد استادى بود ؟

اولش علم است وانگاهى عمل * نادهد بر بعد مهلت تا اجل

استعينوا فى الحرف يا ذا النّهى * من كريم صالح من اهلها

اطلب الدّرّ اخى وسط الصدف * و اطلب الفنّ من ارباب الحرف

ان رأيتم ناصحين انصفوا * بادروا التعليم لا تستنكفوا « 1 »

درد باغى گر خلق « 2 » پوشيد مرد * خواجگىّ خواجه را آن كم نكرد

وقت دم آهنگر ار پوشيد دلق « 3 » * احتشام او نشد كم پيش خلق

پس لباس كبر بيرون كن ز تن * ملبس ذل پوش در آموختن

علم‌آموزى طريقش قوّلى است * حرفه‌آموزى طريقش فعّلى است

فقر خواهى آن به صحبت قايم است * نه زبانت كار مىآيد نه دست

دانش آن را ستاند جان ز جان * نى ز راه دفتر و نى از زبان

در دل سالك اگر نيست آن رموز * رمزدانى نيست سالك را هنوز

تا دلش را شرح آن سازد صفا * پس أ لم نشرح « 4 » بفرمايد خدا

كاندرون سينه شرحت داده‌ام * شرح اندر سينه‌ات بنهاده‌ام

تو هنوز از خارج آن را طالبى * مطلبى از ديگرى چون طالبى

منفذى دارى به بحر اى آبگير * ننگ مىدار آب جستن از غدير

( 1 ) - اى عاقلان در يادگيرى هر فن و حرفه‌اى ، از كريمان و صالحان يارى بجوييد . اى برادر درّ را در ميان صدف جستجو كن ، و فن را از صاحبان آن . اگر هدايتگرى يافتيد انصاف دهيد ، تعليم را همت كنيد و ننگ نداشته باشيد . ( 2 ) - خلق : جامهء كهنه . ( 3 ) - دلق : جامهء پشمينه . ( 4 ) - اشاره به سوره 94 « أَ لَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ . »