سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٦

فصل دهم - دربارهء آموزش و پرورش كودكان و آموزشگاه‌هاى ايرانيان ، زبان و خط ، مدرسه و علوم رايج .

دارند كه مهم‌تر از همه آثارى است كه درباره زندگانى و شهادت حضرت على ( ع ) و فرزند ايشان امام حسين ( ع ) نوشته شده است . در نوشتن اين نوع كتاب‌ها هم ، از فن خطابت بهره برده‌اند . كتب ديگر تاريخى ، دينى و داستانى و روز شمارهاى تاريخى نيز دارند كه درباره جنگ‌هاى پادشاهان ، حكومت آنان و نيز عمليات پهلوانان بيگانه و تاريخ ساير ملل و اقوام نوشته شده است .

بايد دانست كه ايرانىها در بيان تاريخ و داستان به‌ويژه آن‌جا كه مربوط به دين و قديسين آن‌ها مىشود زياد وفادار و حقيقت‌گو نيستند . واقعيات تاريخى را آن‌قدر رنگ و روغن مىزنند تا صورت افسانه گيرد و سبب برانگيختن شگفتى خواننده گردد ؛ و اين يعنى آزادى در شعر و نقاشى .