سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٣
فصل چهارم - دربارهء درختان باغ و ميوهء آن‌ها .
اين كدو از سر يك انسان بزرگتر ، داراى گلوئى مانند گلوى غاز و كله‌اى بالاى آن است . وقتى كه هنوز سبز و نرسيده است براى طبخ مورد استفاده قرار مىگيرد و زمانى كه كاملا رسيده است پوستش مانند پوست درخت و به سفتى چرم و گوشتش جمع و خشك مىشود و درون آن فقط تخم‌هايش باقى مىماند و در اين حالت است كه آن را به جاى بطرى براى نوشيدن آب به كار مىبرند .
شراب ايرانى عالى است و در تمام ايالات مىتوان آن را كه از انگورهاى دانه درشت و شيرين تهيه شده است يافت . در ايران به پيروى از دين محمدى ( ص ) ، هيچكس مجاز نيست از انگور شراب بگيرد و بنوشد ، گرچه بسيارى هستند كه اين ممنوعيت را مراعات نمىكنند .
از آنجا كه نوشيدن شراب براى ايرانيان مطبوع است و ضمنا مايلند تا اندازه‌اى دستورات دينى خود را رعايت كنند ؛ لذا خود مستقيما شراب نمىاندازند بلكه از ارامنه كه مسيحى هستند و تا حدى اين ممنوعيت را در تمام شهرها و دهات رعايت مىكنند مىخرند . آنان در تهيهء شراب ورزيدگى و مهارت اروپائيان را ندارند .
شراب در خمره‌هائى كه ظرفيت آن يك اهم « 1 » و بيشتر است در زيرزمين‌هاى كوچك و تنگ و يا زير خاك نگهدارى مىشود ، بدون آنكه آن را در شيشه و يا ظرف‌هاى ديگر بريزند و نگهدارى كنند . شراب سفيد اصلا نگهدارى نمىكنند و به آن زعفران مىزنند تا قرمز شود .
چون شاه به اتفاق درباريان خود در نوشيدن شراب نسبتا زياده‌روى مىكرد ، از اين‌رو صدر « 2 » بالاترين مقام روحانيت چندبار دستور داد تا خمره‌هاى شراب
( 1 ) - Ohm - معيار سنجش مايعات كه برابر با يكصد و پنجاه ليتر است . و - آ . ( 2 ) - Sedder - تذكرة الملوك صفحه 2 : « در بيان شغل صدرات عامه و خاصه : مجملا لازمه منصب مطلق صدارت ، تعيين حكام