قانونچه في الطب ( فارسى ) — الصفحة ٢٦

اسباب پيدايش خلط بلغم

النُّضجُ « 1 » الفاضِلُ ، و في غيرِ الطَّبيعىِّ مُجَاوَزَةُ النُّضجِ الى حَدِّ « 2 » الإفراطِ .

كافى ، و سبب صورى صفراى ناطبيعى نزديك شدن نضج به حد افراط است .

و سَبَبُها الغائىُّ تَغذيَةُ الأعضاءِ الّتى يَجِبُ أن يَكُونَ في غِذائِها قِسطٌ من الصَّفراءِ ، و تَلطيفُ الدَّمِ لِيسهُلَ نُفُوذُهُ « 3 » في المَجارِى الضَّيِّقَةِ ، و لَذعُ « 4 » الأمعاءِ لِتُحِسَّ بِالحاجَةِ الى « 5 » دَفعِ الفَضلَةِ .

- و سبب غائى آن ، غذا رساندن به اعضايى است كه وجود اندكى صفرا در آنها لازم است ؛ دوم ، رقيق ساختن خون است تا به آسانى در مجارى تنگ گردش كند ؛ و سوم ، تحريك روده‌ها به منظور ايجاد احساس نياز به دفع فضولات است .

اسباب پيدايش خلط بلغم

اسباب پيدايش خلط بلغم

- و سَبَبُ البَلغَمِ الفَاعِلِىُّ حَرَارَةٌ مُقَصَّرَةٌ ،

- سبب فاعلى آن كمى حرارت كبدى است .

- و سَبَبُها « 6 » المادّىُّ الغَليظُ الرَّطبُ اللَّزِجُ البارِدُ من الأغذيَةِ ،

- سبب مادى آن خوردن غذاهاى سنگين ، ديرهضم ، تر ، لزج ، و سرد است .

- و سَبَبُهُ الصُّورىُّ قُصُورُ النُّضجِ ،

- سبب صورى آن ناكافى بودن نضج است .

- و سَبَبُهُ الغائىُّ أن يَكُون مُعَدّاً « 7 » لِتَغذيَةِ البَدَنِ عند فِقدانِ الغِذاءِ و تَرطيبُهُ

- و سبب غائى آن ، آمادگى براى تغذيه بدن در زمانى كه از بيرون به

( 1 ) . ب : منها هو النضج . ( 2 ) . ب : ( حد ) ساقطة . ( 3 ) . ب : ليسهل بها نفوذه . ( 4 ) . ب : لذعها . ( 5 ) . ب : في . ( 6 ) . ب : و سببه . ( 7 ) . ب : يكون غداءً معداً .