قانونچه في الطب ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٧
فصل دهم : ترشيها
الفصل العاشر : في الرَّواصير
فصل دهم : ترشيها
فصل دهم : ترشيها
الخَلُّ باردٌ يابسٌ .
سركه سرد و خشك است .
المُرِّىُّ حارٌّ يابسٌ .
آبكامه گرم و خشك است .
الثّومُ المُرَبّي بِالخَلِّ مُعِينٌ لِلهَضمِ « 1 » قَلِيلُ الحَرارَةِ .
ترشى سير گرمىاش كم و يارىكننده گوارش است .
و كَذلِكِ « 2 » البَصَلُ المُرَبّي بِالخَلِّ العَتِيقِ حارٌّ لَطِيفٌ مُدِرٌّ لِلبَولِ .
پياز پرورده در سركه كهنه گرم ، داراى جرم لطيف ، و ادرارآور است .
[ و ] الاشتُرغار حارٌّ « 3 » غَلِيظٌ . « 4 »
ريشه انجدان پرورده در سركه انگور گرم و غليظالجرم است .
( 1 ) . ب : معين على الهضم . ( 2 ) . ب : كذا . ( 3 ) الف : ( حار ) ساقطة . ( 4 ) . در حاشيه نسخه الف كلمه [ المخلّل ] نوشته شده است . در كتاب مخزن الادويه در اين باره آمده : « مخلل بيخ آن يعني به سركه پرورده آن مفتح سده‌ها مسخّن معده و مشهّي و هاضم طعام و منبّه آن و مدر بول و دافع يرقان . . . است » . همچنين ، توجه به اين نكته لازم است كه دو گياه اشترغار ( ريشه انجدان ) و اشترخار ( خارشتر ) با هم فرق دارند