قانونچه في الطب ( فارسى ) — الصفحة ١٦٣
پيش‌نيازهاى درمان با انواع دارو
و أمّا العِلاجُ بِاليَدِ
ب . اعمال دستى
ب . اعمال دستى
منظور از اعمال دستى شيوه‌هاى درمانى است كه دارو در آنها نقش اصلى را ندارد .
فَكَالجَبرِ ، و البَطِّ ، و الكَىِّ .
شكسته‌بندى ، شكافتن ، و داغ گذاردن از انواع اعمال دستى است . « 1 »
*
پيش‌نيازهاى درمان با انواع دارو
پيش‌نيازهاى درمان با انواع دارو
و يَجِبُ في العِلاجِ بِالأدويَةِ مُراعاةُ :
- نَوعِ المَرَضِ
- و سَبَبِهِ
- و قُوَّةِ المَريضِ و ضَعفِهِ
- و المِزاجِ الحادِثِ
- و المِزاجِ الطَّبيعىِّ
- و السِّنِّ
- و العادَةِ
- و البَلَدِ
- و الوَقتِ الحاضِرِ
- و حالِ كَيفيَّةِ « 2 » الهَواءِ .
در درمان با دارو ، شناخت و مراعات امور زير ضرورى است :
- نوع بيمارى « 3 »
- سبب پيدايش آن « 4 »
- ميزان توانايى و ناتوانى بيمار
- مزاج حاصل از بيمارى
- مزاج اصلى بيمار
- بايسته‌هاى سن بيمار
- عادتهاى بيمار
- ويژگيهاى سرزمين
- ويژگيهاى فصل و زمان
- و وضع آب و هوا .
( 1 ) . از انواع ديگر اعمال دستى مىتوان بخيه زدن ، مالش ، كبس ، و قدح را نام برد . ( 2 ) . ب : ( كيفية ) ساقطة . ( 3 ) . مراد از تشخيص نوع آن است كه معلوم شود بيمارى حار است يا بارد ، رطب است يا يابس ، بسيط است يا مركب ، ساده است يا مادي . ( 4 ) . مراد آن است كه معلوم شود سبب بيمارى بدني است يا نفساني ، درتنى است يا برتنى .