قانونچه في الطب ( فارسى ) — الصفحة ١١٩

جنس هشتم

الجِنسُ السَّابِعُ

جنس هفتم

جنس هفتم

المَأخُوذُ من كَيفيَّةِ جِرمِ العُرُوقِ

و يَنقَسِمُ إلى الحارِّ ، و البارِدِ ، و المُعتَدِلِ بينهما .

اين جنس كه به سه درجه گرم ، سرد ، و معتدل تقسيم شده ، در اصل نظر به ميزان حرارت و برودت خون و روح داخل شريان دارد كه آن را از حرارت ملمس درك مىكنند .

فَالحارُّ

يَدُلُّ علي حَرارَةِ ما في تَجويفِهِ من الدَّمِ و الرُّوحِ .

ملمس حار ( گرم ) :

نشانه حرارت خون و روح درون شريان است .

و البارِدُ

يَدُلُّ علي بُرُودَتِهِ .

ملمس بارد ( سرد ) :

علامت برودت خون و روح است .

و المُعتَدِلُ يَدُلُّ علي اعتِدالِ حالِهِ « 1 » .

نبض معتدل در حرارت :

دلالت بر اعتدال خون و روح از نظر حرارت و برودت دارد .

هفت جنس پيشين به بررسى يكى از ويژگيهاى نبض مىپرداخت ، اما سه جنس بعد به مقايسه برخى از اين ويژگيها با هم مىپردازد .

الجِنسُ الثَّامِنُ

جنس هشتم

جنس هشتم

الماخُوذُ من وَزنِ الحَرَكَةِ

و هو أن يَكُونَ زَمانُ السُّكُونِ مُساوِياً لِزَمانِ الحَرَكَةِ ، و يَدُلُّ علي اعتِدالِ الحالِ في الانقِباضِ و الانبِساطِ .

اين جنس به مقايسه زمان حركت انبساطى ( حركت ) و زمان حركت انقباضى ( سكون مجازى ) نظر دارد و سه حالت بيشتر براى آن متصور

( 1 ) . ب : حاله فى الحر و البرد .