قانونچه في الطب ( فارسى ) — الصفحة ١٠١
اسباب مرض مقدار و مرض عدد
قَرحَةٍ فيه .
- أوِ انطِباقُ المَجرَى لِمُجاوَرَةِ وَرَمٍ ضاغِظٍ .
- أو لِقَبضِ بَردٍ شَدِيدٍ
- [ أو لِشِدَّةِ يُبسٍ ]
- أو لِشِدَّةِ القُوَّةِ الماسِكَةِ .
ى افتن زخمى كه در مجرا واقع بوده .
- به هم آمدن مجرا در اثر فشار ورمى كه در كنار آن است .
- گرفتگى مجرا بر اثر سرما يا خشكى شديد .
- نيرومند بودن قوه ماسكه .
* ج . مرض صفايح
و أمّا أسبابُ الخُشُونَةِ ، فَقَد تَكُونُ « 1 » من داخِلٍ ( كَالمادَّةِ الحادَّةِ ) ، و قَد تَكُونُ « 2 » من خارِجٍ ( كالدُّخانِ و الغُبارِ ) .
پيدايى ناهموارى در سطح اندامى كه به طور طبيعى صاف‌اند گاه به سبب عوامل داخلى ( مانند تاثير مواد داراى طبع تند و تيز ) است و گاه به سبب عوامل خارجى ( چون دود و غبار ) .
و أمّا أسبابُ المَلاسَةِ ، فَقَد تَكُونُ من داخِلٍ ( كَخِلطٍ لَزِجٍ ) ، و قَد تَكُونُ من خارِجٍ ( مِثلُ الشَّمعِ المُذابِ بِالدُّهنِ ) .
اما پيدايى هموارى در سطح اندام ناهموار گاه به سبب عوامل داخلى ( چون خلط لزج ) است و گاه به سبب عوامل خارجى ( مانند تأثير موم - روغن ) .
*
اسباب مرض مقدار و مرض عدد
اسباب مرض مقدار و مرض عدد
و أمّا أسبابُ زيادَةِ المِقدارِ و العَدَدِ ، فَكَثرَةُ المادَّةِ ( إمّا الطَّيِّبَةُ أوِ الرَّدِيَّةُ « 3 » ) ، أو شِدَّةُ القُوَّةِ الجاذِبَةِ .
پيدايش بيماريهاى مربوط به افزايش اندازه و تعداد اندام يا به سبب كثرت ماده در بدن است ( خواه
( 1 ) . ب : يكون . ( 2 ) . ب : يكون . ( 3 ) . الف : الرديئة .