قانونچه في الطب ( فارسى ) — الصفحة ٩٢

امر چهارم : حركت و سكون

و أفضَلُ مِياهِ المَطَرِ ما اجتَمَعَ في الحُفرَةِ « 1 » الصَّخريَّةِ ، و ضرَبَتْهُ « 2 » الشَّمالُ و الصَّبا ، و وَقَعَتْ عليه الشَّمسُ .

از ميان آبهاى حاصل از باران ، آب سنگ‌آبها ( گودالهاى سنگى ) كه بادهاى شمال و صبا بر آن بوزد و آفتاب بر آن بتابد از همه بهتر است .

و ما عَدا هذينِ من المياهِ فهو رَدىءٌ .

به جز اين دو نوع آب ، بقيه آبها چندان مناسب نيستند .

القِسمُ الثَّالِثُ : فى النَّومِ « 3 » و اليَقَظَةِ

امر سوم : خواب و بيدارى

امر سوم : خواب و بيدارى

أمّا النَّومُ فَيُبَرِّدُ الظَّاهِرَ و يُسَخِّنُ الباطِنَ ، و يُرَطِّبُهُ إن قَصُرَ ، و يُجَفِّفُ و يُبَرِّدُ « 4 » إن طالَ .

خواب اگر كوتاه باشد ، سبب سردى ظاهر بدن و گرمى و ترى باطن آن مىشود . اما اگر طولانى باشد ، سبب خشكى و سردى باطن بدن مىشود .

و أمّا اليَقْظَةُ فَضِدُّ ذلك .

اثرات بيدارى بر خلاف خواب است .

القِسمُ الرَّابِعُ : فى الحَرَكَةِ « 5 » و السُّكونِ

امر چهارم : حركت و سكون

امر چهارم : حركت و سكون

أمّا الحَرَكَةُ فَتُسَخِّنُ و أمّا السُّكُونُ فَيُبَرِّدُ . و حَرَكَةُ الجِماعِ تُجَفِّفُ و تُنَقِّصُ الحَرَارَةَ الغَريزيَّةَ فَتُبَرِّدُ .

تحرك سبب گرمى ، و بىتحركى سبب سردى بدن مىشود ؛ اما نزديكى كردن سبب خشكى و كاهش حرارت غريزى و سردى بدن مىشود .

( 1 ) . ب : النقرة . ( 2 ) . ب : و ضربه . ( 3 ) . الف : النوم . ( 4 ) . ب : و يبرد و يجفف . ( 5 ) . الف : الحركة .