قانونچه في الطب ( فارسى ) — الصفحة ٨٨

- دواى مطلق

إعلَم أنّ ما سِوَى الماءِ من الأشياءِ الّتى تَرِدُ علي البَدَنِ و يَجرِى بينهما فِعلٌ و انفِعالٌ يَنقَسِمُ إلى غِذاءٍ مُطلَقٍ ، و دَواءٍ مُعتَدِلٍ ، و غِذاءٍ دَوائِىٍّ ، و دَواءٍ مُطلَقٍ ، و دَواءٍ سَمّىٍّ ، و سَمٍّ مُطلَقٍ .

به جز آب ، هر ماده‌اى كه وارد بدن مىشود و بين آنها فعل و انفعالى صورت مىپذيرد ، در زمره يكى از شش صورت زير است : غذاى مطلق ، دواى معتدل ، غذاى دوايى ، دواى مطلق ، دواى سمى ، سم مطلق .

- أمّا الغِذاءُ المُطلَقُ

- غذاى مطلق

- غذاى مطلق

فهو الّذى يَتَغَيَّرُ عن البَدَنِ ولا يُغَيِّرُهُ و يَتَشَبَّهُ به .

آن است كه در تعامل با بدن تغيير يافته و شبيه به آن مىگردد ، اما بدن را تغيير نمىدهد .

- و أمّا الدَّواءُ المُعتَدِلُ

- دواى معتدل

- دواى معتدل

فهو الّذى يَتَغَيَّرُ عن البَدَنِ ولا يُغَيِّرُهُ ، ولا يَتَشَبَّهُ به .

آن است كه در تعامل با بدن تغيير مىكند ، اما نه شبيه آن مىگردد و نه در بدن تغييرى ايجاد مىكند .

- و أمّا الغِذاءُ الدَّوائىُّ « 1 »

- غذاى دوائى

- غذاى دوائى

فهو الّذى يَتَغَيَّرُ عن البَدَنِ و يُغَيِّرُهُ و يَكُونُ آخِرُ شَأنِهِ أن يَتَغَيَّرَ عن البَدَنِ و يَتَشَبَّهَ به .

آن است كه در تعامل با بدن هم خود تغيير مىيابد و هم بدن را تغيير مىدهد و سرانجام ، شبيه بدن شده و جزو آن مىگردد .

- و أمّا الدَّواءُ المُطلَقُ

- دواى مطلق

- دواى مطلق

فهو الّذى يَتَغَيَّرُ عن البَدَنِ و يُغَيِّرُهُ و يَكُونُ آخِرُ شَأنِهِ تَغَيُّرَهُ عن البَدَنِ

آن است كه در تعامل با بدن هم خود تغيير مىيابد و هم بدن را تغيير

( 1 ) . در برخي نسخه‌ها ، " دواي غذايي " نيز آورده شده ، ولي ظاهر امر اين است كه مرحوم چغميني اين دو را يكي مىدانسته‌اند .