قانونچه في الطب ( فارسى ) — الصفحة ٨٧
امر دوم : خوردنيها و آشاميدنيها
و الخَرِيفُ بارِدٌ يابِسٌ ، و الشَّتاءُ بارِدٌ رَطبٌ .
خشك ، پاييز سرد و خشك ، و زمستان سرد و تر است .
و أمّا النَّواحِى و الرِّياحُ
كيفيت هواى نواحى و بادها
كيفيت هواى نواحى و بادها
فإِنّ الجَنُوبَ و ناحِيَتَها تُسَخِّنُ و تُرَطِّبُ ، و الشَّمال و ناحِيَتَها تُبَرِّدُ و تُجَفِّفُ ، و الصَّبا و الدَّبُورَ و ناحِيَتَهُما قَريبَتانِ من الاعتِدالِ .
هواى ناحيه جنوب و باد جنوب گرمىبخش و رطوبت‌زا ، و طبع ناحيه شمال و باد شمال سردىبخش و خشكىزا است ، اما طبع ناحيه شرق و باد صبا و نيز طبع ناحيه مغرب و باد دبور نزديك به اعتدال است .
و أمّا مُجَاوَرَةُ الجِبالِ و البِحارِ
هواى بلاد مجاور كوه‌ها و درياها
هواى بلاد مجاور كوه‌ها و درياها
فَإِنَّ الجَبَلَ مَتَي كانَ في ناحيَةِ الجَنُوبِ كانَ هَواءُ البَلَدِ أبرَدَ ، و مَتَى كانَ في ناحيَةِ الشَّمالِ كانَ أسخَنَ .
و مَتَى كانَ البَحرُ في ناحيَةِ الجَنُوبِ كانَ هَواءُ البَلَدِ أسخَنَ و مَتَى كانَ في ناحيَةِ الشَّمالِ كانَ أبرَدَ .
اگر كوه در بخش جنوبى شهرى واقع شده باشد هواى شهر سردتر ، و اگر در ناحيه شمالى آن واقع باشد هواى شهر گرم‌تر است . اما اگر دريا در ناحيه جنوبى شهر باشد ، هواى آن شهر گرم‌تر و اگر در شمال آن واقع باشد هواى شهر سردتر است .
و أمّا التُّربَةُ
كيفيت هواى زمينهاى مختلف
كيفيت هواى زمينهاى مختلف
فَإِنَّ الصَّخريَّةَ أيبَسُ ، و الطِّينيَّةَ أرطَبُ .
در سنگلاخها و زمينهاى سخت هوا خشك‌تر ، و در زمينهاى گِلى و سست هوا رطب‌تر است .
القِسمُ الثَّانِى : فى المَأكُولِ « 1 » و المَشرُوبِ
امر دوم : خوردنيها و آشاميدنيها
امر دوم : خوردنيها و آشاميدنيها
( 1 ) . الف : المأكول .