خطاى نامه ( شرح مشاهدات سيد على اكبر خطائى معاصر شاه اسماعيل صفوى در سرزمين چين ) — الصفحة ٧

7 - كتابشناسى سفر غياث الدين به چين

مندرج است .

دربارهء سفر هيأت چينى بنا به نوشتهء

L . C . Goodrich

در دو كتاب مختصر چينى اخبار و اطلاعات گفته شده است . يكى كتاب

Chen Cheng

( 1455 - 1370 ) و ديگرى از آن

Li Hsien

( 1445 - 1376 ) است . ايلچيان چينى در فوريه 1414 از نانكينگ ( نانكن ) از سوى پادشاه چين موسوم به

Yung - lo

حركت كردند و به هرات كه پاى تخت شاهرخ بود آمدند و در بازگشت از سفر در نوامبر 1415 گزارش مأموريت را با عنوان

Hsi - yu ? hsing - ch'eng chi

به دربار مينگ تقديم كردند . گزارش ديگرى هم داده‌اند كه

Hsi - yu ? fan - kuo

نام دارد . اين گزارشهاى گرانبها كه مدتى گمگشته بود در سال 1937 به صورت عكسى انتشار يافت ( پكن ) . در مطلع سعدين عبد الرزاق سمرقندى اطلاعات مختصرى دربارهء سه هيأت چينى هست كه در پيوستهاى اين كتاب نقل شده است .

سفرنامه‌اى كه غياث الدين نقاش ، ايلچى بايسنغر ميرزا از مشاهدات چين نوشته است در چند متن تاريخى فارسى از جمله حافظ ابرو ( به شرحى كه ديديم ) ، مطلع سعدين سمرقندى ، احسن التواريخ روملو ( چاپ دكتر عبد الحسين نوائى ، ص 138 به بعد ) ، حبيب السير ( جلد چهارم ) و در روضة الصفا به عين عبارات يا به نقل و تلخيص مندرج است .

شايد آخرين كسى از قدما كه چنين كرده پيشاورى مؤلف كتاب « نگارستان عجائب و غرائب » است كه با استفاده از روضة الطاهرين تأليف محمد طاهر عماد الدين و با اشاره به مندرجات نگارستان قاضى احمد غفارى و ظفرنامهء شرف الدين على يزدى منقولاتى از سفرنامهء غياث الدين نقاش را در آغاز كتاب خود آورده است . ( با مقدمهء محمد محيط طباطبائى ، تهران ، [ 1341 ، ص 9 - 21 ] .

افرادى كه نامشان به عنوان ايلچى و نماينده از جانب شاهرخ و فرزندان او و ديگر امراى تيمورى در سفرنامه آمده چنين است :

از سوى شاهرخ شادى خواجه ( رئيس هيأت ) و گوكجه

از سوى الغ بيگ سلطان شاه و محمد بخشى

از سوى بايسنغر سلطان احمد و غياث الدين نقاش

از سوى ابو الفتح ابراهيم ميرزا -