خطاى نامه ( شرح مشاهدات سيد على اكبر خطائى معاصر شاه اسماعيل صفوى در سرزمين چين )

• المؤلف: خطايى ، على اكبر
• الوفاة: حي سنة 922
• القسم: مصادر التاريخ والجغرافيا
• الناشر: مركز اسناد فرهنگي آسيا - تهران

ابدأ القراءة

فهرس الكتاب

• فهرست مندرجات
• مقدمه بر چاپ اول در شش بند
• - 1 - ايران و چين
• - 2 - و اما خطاىنامه
• - 3 - نسخه‌هاى متن فارسى
• - 4 - ترجمهء تركى و نسخه‌هاى آن
• - 5 - تحقيقات دربارهء خطاىنامه
• - 6 - كتابهاى دربارهء چين
• يادى از مساعدتها
• پيوستها و مآخذ
• توضيحات ، استدراكات و اصطلاحات چاپى
• سخنى بر چاپ دوم
• 1 - زبدة التواريخ و مجمع التواريخ
• 2 - مطلع سعدين و مجمع بحرين
• 3 - عجائب اللطائف
• 4 - اخبار ايلچيان خطاى
• 5 - حواشى محمد شفيع
• 6 - جنگ چينى ( يا ) سفينهء ايلانى
• 7 - كتابشناسى سفر غياث الدين به چين
• 8 - فهرست اهم تحقيقات به زبانهاى خارجى دربارهء روابط ايران و چين همراه با بعضى از اشارات
• گزيدهء مقالات فارسى
• [ خطبهء مؤلف ]
• نعت سيد انبيا « 2 »
• مناقب چهاريار « 2 »
• در مدح مفخر السلاطين سلطان سليم خان زاد الله تعالى عمره و سلطنته « 4 »
• در مدح سلطان سليمان شاه « 1 »
• فرد
• حكايت « 1 »
• رباعى « 2 »
• مقدمه « 1 » [ مؤلف ]
• فصل در بيان تقسيم دنيا « 5 »
• فصل « 2 » در بيان فاصلهء ايران و توران
• [ فهرست ابواب ]
• باب اول در بيان راههاى خطاى
• فصل [ و از كنار جيحون تا [ به ] سرحد خطاى سه ماه راه است . . . ]
• باب دوم در بيان دينهاى مختلف ايشان
• فصل « 4 » [ و در درون سراى خاقان صورت سرور عالميان را . . . ]
• [ شعر در ] نعت [ رسول ص « 2 » ]
• فصل [ خاقان چين از سراى هر سال بيرون آمدن ]
• توحيد « 3 »
• من عطار
• فرد
• مثنوى « 5 »
• فرد « 1 »
• [ عطار ]
• فرد
• حكايت [ امراى خطاى پيش‌خان خطاى خط درآورده‌اند كه . . . ]
• [ قصص ] [ شكمونى را مىگويند پيغمبر بوده است و . . . ]
• و لجامعه « 3 »
• [ عطار ]
• باب سيم در بيان شهرها و حصارها و ترتيب آن
• فصل « 2 » در بيان يام خانه‌ها « 3 »
• [ فصل ] « 3 » [ اگر خادمى خواهد كه از سراى برآيد . . . ]
• فصل « 3 » [ و اگر ازين خادمان به حكومت مملكت مىرفته باشند . . . ]
• بيت « 5 »
• باب چهارم در بيان لشكرها كه در آن شهرها گذاشته‌اند
• فصل در « 7 » بيان ورزش ايشان در سپاهيگرى و چندين هزار لشكر كه در تمام ملك خطاى است ما سواى خانبالغ
• فرد
• فصل « 1 » و علامات مراتب لشكرهاى ايشان
• عطار « 13 »
• و مراتب ميران لشكرها « 1 »
• [ فصل ] [ در قواعد حرب ايشان ]
• حكايت « 4 »
• فرد
• [ فرد
• فرد
• حكايت [ حال عالم را بپرسيدم من از فرزانه‌اى . . . ]
• فرد
• باب پنجم در بيان خزينه‌هائى « 1 » كه در آن شهرها نهاده‌اند از زر و نقره « 2 » و قماش و كرباس و غيره امثال برنج و گندم و جو و عناب و فندق و گردكان و گرمه دارو و كاه و هيزم
• فرد
• باب ششم در بيان ملك شدادى و تاج و تخت جمشيدى خاقان چين اگرچه او دعوى سليمانى مىكند ، بلا تشبيه
• حكايت [ نشسته بود كيخسرو چو جمشيد . . . ]
• فصل در بيان سراى خاقان چين
• فرد
• فصل « 1 » [ و هر طبقه [ اى ] را مراتب او كارى است . . . ]
• كنز الحقايق « 7 »
• حكايت [ پاسبانى بود عاشق گشته زار . . . ]
• مثنوى « 4 »
• فصل « 1 » [ و چون خاقان چين خواهد كه به ديوان به‌درآيد . . . ]
• از درياى ابرار
• مثنوى « 1 »
• عراقى « 3 »
• حكايت [ يكى از امراى او را در ديوان در حضور خاقان . . . ]
• مثنوى
• [ فصل ] [ اگر خاقان چين در ماهى دوبار به ديوان در نيايد . . . ]
• [ فصل ] [ بعده امرا و پادشاهزاده‌ها با خاقان چين . . . ]
• فصل [ و در بيرون سراى شش ميراند كه . . . ]
• باب هفتم « 1 » در بيان زندانهاى خطاى - نعوذ باللّه
• فصل [ و چون به در زندان برسند سه مير معظم . . . ]
• فصل « 1 » [ سرگذشت ما چنان بود كه ما دوازده كس بوديم كه . . . ]
• فصل [ و هرروز صباح كه از ديوان خاقان كه . . . ]
• [ فصل ] [ پنجرهء در مثالى بود به سوى زندان . . . ]
• فصل [ و آن گناهكار [ ان ] كه واجب قتل‌اند خاصه از . . . ]
• باب هشتم در بيان سالى يك بار عيد كردن مردمان خطاى در تحويل چلهء زمستان
• كنز الحقايق « 4 »
• باب نهم در بيان دوازده قسم ملك خطاى
• كنز الحقايق « 10 »
• باب دهم در بيان صحبت و طوى « 1 » و تعظيم ايشان
• كنز الحقايق « 7 »
• فرد
• رباعى
• رباعى « 8 »
• فصل [ [ و ] تعظيم و آداب خطائيان به مرتبه‌اى است كه . . . ]
• بيت
• باب يازدهم در بيان خرابات و خراباتيان
• فصل [ و استسقا مخصوص خراباتيان بود . . . ]
• بيت « 6 »
• مثنوى « 1 »
• بيت « 1 »
• [ فرد ]
• [ مثنوى ]
• گلشن‌راز « 7 »
• بيت « 2 »
• [ فصل ] [ و عورات امرا و خلق شهر را كس روى و موى و قد نبيند . . . ]
• بيت « 10 »
• فصل « 5 » [ و اثر جن در آن ديار به‌طريق تسخير مىباشد . . . ]
• باب دوازدهم در بيان هنرهاى عجيب و ريگ‌ريزان « 1 »
• فصل [ [ بعده ] از جملهء علاجهاى غريب آنكه سينهء يكى را شكافتند . . . ]
• مثنوى « 8 »
• [ فصل ] [ و طوپ بازى ظاهرا كار خراباتيان است . . . ]
• فصل در بيان آنكه علم نجوم پيش ايشان بغايت معتبرست
• بيت « 4 »
• فرد « 6 »
• بيت « 8 »
• باب سيزدهم [ در بيان ] مقنن خطاى كه بود « 1 » و سبب آن‌چنان ضبط كردن خطاى چه بود و چند سال زنى پادشاهى كردن
• فصل
• حكايت
• حكايت « 8 »
• باب چهاردهم در بيان خطاط « 1 » خانه‌ها
• فصل « 3 » [ و هركس كه آنجاها كسب كمال مىكند . . . ]
• باب پانزدهم در بيان مردمانى كه از اطراف و جوانب عالم آمده‌اند و مىآيند
• بيت « 1 »
• باب شانزدهم در بيان قلماق
• فصل در بيان تبت و سگان تبت « 6 »
• فصل در بيان گروهى از هنديان « 7 »
• باب هفدهم در بيان زراعت ملك خطاى
• فصل « 12 » [ آتش شهر سوختن را به سه چيز علاج كرده‌اند . . . ]
• فصل « 8 » عجايب آسياب « 9 » [ و هيزم ]
• عجايب هيزم « 14 »
• باب هژدهم « 1 » بلاتشبيه در « 2 » بيان كعبهء خطاى
• حكايت منظومه « 4 »
• باب نوزدهم « 1 » در بيان زر و نقره و پول « 2 » و كاغذ به جاى پول خرج كردن
• باب بيستم « 1 » در بيان قانون نگاه داشتن ايشان
• باب بيست و يكم « 1 » در بيان نگارخانهء چينى
• فصل [ در خانبالغ سه طوى بدهند از براى هر طايفه‌اى . . . ]
• بيت
• فصل [ و سه چيز در ديار ملك چين است كه . . . ]
• فصل [ و در برداشت موتى و رسوم و آئين ايشان . . . ]
• مثنوى « 1 »
• حكايت « 2 »
• مثنوى « 1 »
• [ خاتمه ]
• [ فرد
• [ مثنوى ] « 4 »
• فرد
• فهرستهاى اعلام و لغات
• فهرست لغات و اصطلاحات و مدنيات
• الف
• ب
• پ
• ت
• ج
• چ
• ح
• خ
• د
• ذ
• ر
• ز
• س
• ش
• ص
• ض
• ط
• ع
• غ
• ف
• ق
• ك
• گ
• ل
• م
• ن
• و
• ه
• ى
• فهرست اعلام جغرافيائى و اقوام و اديان
• الف
• ب
• ت
• ج
• چ
• ح
• خ
• د
• ر
• س
• ش
• ظ
• ع
• ف
• ق
• ك
• ل
• م
• ن
• و
• ه
• ى
• اعلام تاريخى
• الف
• ب
• ت
• ج
• چ
• ر
• س
• ش
• ص
• ع
• ق
• ك
• ل
• م
• ن
• ى
• فهرست اسماء كتب
• [ پيوستها ]
• 1 پيوست قانون‌نامهء چين و خطاى يا ترجمهء تاريخ نوادر چين ماچين به تركى
• [ مقدمه ]
• باب اول در بيان راههاى خطاى
• باب ثانى مختلف دينلرينك بياننده در
• فصل بيرون امد خاقان چين هر يك بار از سراى خود
• الباب الثالث شهر و حصارلرى بياننده در
• فصل
• فصل
• فصل
• باب رابع اول شهرلر ده حفظ و حراست ايچون قونلان عسكرك بياننده در
• فصل
• فصل
• باب خامس شهرلرنده اولان معادندن التون و كمش و برنج و قورشون و غيره
• باب سادس خاقان چينك تاج و تخت و سلطنتى بياننده در
• فصل
• فصل
• فصل
• باب سابع ممالك خطانك زندانلرى بياننده در
• فصل
• فصل
• فصل
• فصل
• باب ثامن اهل خطانك سنه ده نوجهله عيد ايتدكلرى بياننده در
• باب تاسع ملك خطانك اون‌ايكى قسمى تفصيل و بياننده در
• باب العاشر اهل چينك صحبت و طوى و انك ترتيب و تعظيملرى بياننده در
• باب الحادى عشر خرابات و خراباتيلر بياننده در
• فصل
• فصل
• فصل
• باب الثانى عشر اول دياره مخصوص اولان هنرهاى عجيب و علاجهاى غريب بياننده در
• فصل
• فصل و علم نجوم عندلرنده غايت معتبر در
• باب ثالث عشر بر وجهله قانونلرى ربط اولمسنك سببى بياننده در
• فصل
• باب رابع عشر تعليم علوم ايچون بنا اولنان مدرسه‌لر بياننده در
• باب خامس عشر اطراف و جوانبدن كلوب كيدن ادملرك احوالاتى بياننده در
• فصل
• باب سادس عشر قلماق قومنك بياننده در
• فصل قوم تبتك و كلبلرينك بياننده در
• باب سابع عشر زراعتلرى بياننده در
• فصل
• باب ثامن عشر مسكوكاتلرى بياننده‌در
• باب تاسع عشر قانونلرى حفظ و حراستى بياننده در
• باب عشرون نكارخانه‌لرى بياننده در
• فصل
• فصل
• فصل
• 2 پيوست سفرنامهء چين روزنامچهء خواجه غياث الدين نقاش ايلچى بايسنغر ميرزا 822 - 825 هجرى
• [ 383 ب ] ذكر آمدن ايلچيان كه به ختاى رفته بودند و حكايات و قواعد خطائيه 1
• - 1 - يادداشتهاى زبدة التواريخ
• 3 پيوست غرائب و عجائب خطاى نوشتهء عبد الرزاق سمرقندى مؤلف مطلع سعدين و مجمع بحرين
• ذكر آمدن ايلچيان كه به مملكت خطاى رفته بودند و شرح غرايب و عجايب آن ديار
• - 2 - گزيدهء يادداشتهاى محمد شفيع بر مطلع سعدين
• 4 پيوست عجائب اللطائف ترجمهء تركى سفرنامهء غياث الدين نقاش
• آغاز سخن
• 5 پيوست سفرهاى ايلچيان خطاى از روى مطلع سعدين و مجمع بحرين
• آمدن ايلچيان پادشاه خطاى « * » [ به هرات در سنهء 815 ]
• صورت مكتوب پادشاه خطاى
• ذكر روان فرمودن ايلچيان خطا
• صورت مكتوب عربى
• صورت مكتوب فارسى
• ذكر آمدن ايلچيان خطا و فرستادن امير اردشير تواچى همراه ايشان « * » [ در سنهء 820 ]
• آمدن ايلچيان خطاى كرّت ثالث « * » [ در سنهء 822 ]
• صورت مكتوب خطا بلا تغيير « * »
• 6 پيوست جنگ چينى يا سفينهء « پوسى » ( سفرنامهء خرداد 1359 )
• جنگ چينى يا سفينهء « پوسى » ( ايلانى )
• جنگ و سفينه
• اشارات
• ايرانشناسان و كتابخانهء ملى
• كتابخانهء ملى
• شرح عكسهاى
• نسخ خطى فارسى
• خصوصيت نسخه‌هاى خطى فارسى و عربى به كتابت چينيان
• كتابهاى فارسى و عربى چاپ چين
• مسجد پكن و انجمن مسلمانان
• كتاب مناسبات ايران و چين
• ايرانيات در انجمن اسلامى پكن
• كتابهاى فارسى و عربى چاپ قديم چين
• ديوار چين
• متشابهات مدنى
• سفر چين زلف . . .
• دخمهء پادشاهان
• مؤسسهء مركزى مليتها
• به سوى سيان
• جنگل كتيبه
• موزهء شهر
• مسجد سيان
• نكته‌هاى ديگر
• معبد شين جان و هيون تسانگ
• مقبرهء كين شى خوان
• معبد بودائى قاز كوچك
• درنا
• دانشگاه شمال شرقى
• قطعه‌نويسى ، مرقع‌سازى
• سفر به نان كين
• نقاشى چينى
• مهر ، سجع مهر
• ديدار از يانجو - معبد دامينگ
• يانجو و ايران
• مساجد يانجو
• آثار مقبرهء بهاء الدين
• قصيدهء فارسى بر سنگهاى گور
• در كانتون
• روضهء ابى وقاص
• كمون پن جو
• دار الشفاى كمون
• داروهاى گياهى
• نكته‌هاى ديگر
• دبستان كمون
• هفت اختر
• كتيبهء مسجد هانگ چو
• 7 پيوست نام شهرهاى چين در زبانهاى فارسى و عربى
• [ فهارس ]
• فهرست نامهاى كسان
• الف
• ب
• ت
• ج
• ح - خ
• ر
• س
• ش
• غ
• ف - ق
• ك
• م
• ى
• فهرست جغرافيايى
• الف
• ب
• ت
• ج - چ - ح
• ح
• خ
• د
• س - ش
• ص - ط
• ع
• ق
• ك
• م
• ن
• ه - ى
• فهرست واژه‌ها
• آ
• الف
• ب
• پ
• ت
• ج
• چ
• ح - خ
• د
• ر - ژ
• س
• ش
• ص
• ط
• ع
• ف
• ق
• ك
• گ
• ل
• م
• ن - ه
• ى