تفسير حدائق الحقائق ( قسمت سوره يوسف ) — الصفحة ٤٦٥

الكلام فى المحبّة المستفادة من قوله تعالى حبّا

و از اين لطيف‌تر آنست كه در اين چهار باب محبّت از يك جانب است و محبّت بنده با حقّ تعالى از هر دو جانب « يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ » .

مثنوى مولوى قدّس سرّه

عاشقى گر زين سر و گر زان سر است * عاقبت ما را بدان شه رهبر است

ملّت عاشق ز ملّت‌ها جداست * عشق اسطرلاب اسرار خدا است

هر چه گويم عشق را شرح و بيان * چون بعشق آيم خجل باشم از آن

گرچه تفسير زبان روشن‌گر است * ليك عشق بىزبان روشن‌تر است

چون قلم اندر نوشتن مىشتافت * چون بعشق آمد قلم بر خود شكافت

عقل در شرحش چو خر در گل به خفت * شرح عشق و عاشقى هم عشق گفت

آفتاب آمد دليل آفتاب * گر دليلت بايد از وى رو متاب

قوله تعالى « إِنَّا لَنَراها فِي ضَلالٍ مُبِينٍ » زنان مصر زليخا را در آن عشق و محبّتش ديدند مذمّتش نمودند ، و به ضلالتش نسبت كردند ، آرى خاصيت عشق آنست كه هر كه قدم در آن راه نهد او را به بىراهى و ضلالت منسوب دارند .

يعقوب در آتش عشق مىسوخت و فرزندانش به ضلالت ملامت مىكردند كه « تَاللَّهِ إِنَّكَ لَفِي ضَلالِكَ الْقَدِيمِ » .

زليخا در بوتهء مهر مىگداخت و زنان مىگفتند « إِنَّا لَنَراها فِي ضَلالٍ مُبِينٍ »