تفسير حدائق الحقائق ( قسمت سوره يوسف ) — الصفحة ٣٤٨

[ بيان صفات و ملكات فاضله و رذائل اخلاقى انسانى ]

از سر خوان آب و نان ، دست طمع بشست دل * تا ز موائد كرم ، دعوت دل چه مىدهى

قرعهء قسمت از ازل ، رفته بنام هر كسى * قسمت تن فراق شد ، قسمت دل چه مىدهى

چون تن و مال بنده را ، جنت عدن شد بها * غير جمال خود ديگر ، قيمت دل چه مىدهى

دل كه ز حسرت لبت ، بر سر وادى طلب * تشنه فتاده جان بلب ، شربت دل چه مىدهى

كانّه سبحانه و تعالى يقول : اى بنده اگر به حضرت من آئى « 1 » و نماز آرى قربت به تو كرم نمايم و اگر زكات آرى در ظل ظليل عرشت جاى دهم ، و اگر شكر آرى نعمت دربارهء تو مزيد گردانم ، و اگر توكّل آرى كفايت مهمّات تو نمايم ، و اگر احسان آرى به رحمتت « 2 » گردانم ، اگر شوق آرى تو را بمقام انس برسانم ، اگر توحيد آرى بدرجات جنّت برسانم ، اگر محبّت آرى ذات و صفات خود بر تو جلوه دهم ، اگر دل آرى به رؤيت و مشاهده‌ات بنوازم .

* * *

اى دل قدمى بكوى او رو * چون آب روان بسوى او رو

بوئى ز وصال او شنيدى * اندر پى آن ببوى او رو

چون يافتهء از او نشانى * برخيز و به جستجوى او رو

در بام « 3 » بهشت اگر برندت * از بهر نظر به روى او رو

يا خود چنين گويم : كه دل را نخريد زيرا كه چيزى را خرند كه متصرفش نباشند و او را خواهند كه در تحت تصرف درآيند ، و چون دل يك لحظه از حضرت او جدا نيست و از تصرّف او بيرون نى چه حاجت به خريدن .

( 1 ) - الف : آيتى . ( 2 ) - الف : مشرف . ( 3 ) - الف : در باغ .