تفسير حدائق الحقائق ( قسمت سوره يوسف ) — الصفحة ٣٢٥

رجعنا الى القصة

داده باشى باز مثل آن به خزينهء خود موجود بينى منّت بر من موضوع نكنى بلكه منّت از حقّ تعالى بردارى كه هم مال مر ترا مسلم داشت و هم مرا خلاص و مخلّص از آن تو گردانيد .

چون عزيز تحقيق اين معنى نمود وى را معلوم شد كه آن از بركت يوسف بود .

اشاره : آن روز كه يوسف را از ته چاه بدر مىآوردند ، جبرئيل حاضر بود از جبرئيل سؤال كرد : كه مرا به كجا مىبرند ؟ گفت : آن روز ياد دارى كه در آئينه نگاه كردى بجمال خود متعجّب آمدى ؟ گفتى اگر من بندهء بودمى كه توانستى بهاى من دادن ؟ امروز آن روز است كه بهاى خود بدانى ، بعد از آنكه به بيست درم سياهش بفروختند قيمت صورت دانسته ناظر سيرت خود گشت ، لا جرم در مصرش به همسنگ وى جواهر قيمت كردند و اين قيمت نيز از روى ظاهر بود .

چنان كه شيخ ابو على دقاق گفت يوسف را چون بفروختند جمال ظاهرش را بفروختند نه جمال باطن را ، كه اگر جمال باطنش را فروختندى تمامى دنيا بلكه عقبى نيز بهاى آن جمال برنيامدى .

تنبيه : اى درويش بحسن صورت غره نگردى « 1 » كه كار حسن سيرت دارد .

پير طريقت گفت : خود را مبينيد كه خود بينى را روى نيست ، خود را منگاريد ، كه خود نگارى را راى نيست ، خود را مپسنديد ، كه خودپسندى را بار نيست ، خود را منگاريد كه حقّ تعالى ترا مىنگارد : « وَ زَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ » خود را مپسند كه حق تعالى ترا مىپسندد « رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ » خود را مباش تا حقّ تعالى ترا بود « وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ » شب معراج با حضرت مصطفى اين فرمود « كن لى كما لم تكن فاكون لك كما لم ازل » .

اى درويش قيمت هر كسى به قدر همت او پديد آيد ، اگر همت مرد دنيا است مر او را هيچ قيمت نيست ، زيرا كه لقب دنيا لا شىء است ، كسى را كه همتش

( 1 ) - ح : حسن و صورت عزت نكردى .