تفسير حدائق الحقائق ( قسمت سوره يوسف ) — الصفحة ١٥٠

[ در بيان آنكه اين قصه را حكمتها است ]

آنكه خود بيند جمال خويشتن * فيض گيرد از وصال « 1 » خويشتن

در ميان آئينه بيگانه « 2 » شود * هر چه غير است از ميان بيرون رود

و هم از اين معنى است كه شيخ رومى نفس زده است .

* * *

بر آنم كز دل و ديده شوم بيزار يكباره * چه آيد آفتاب جان نخواهم شمع و استاره

دلا نقاش را بنگر ، چه بينى نقش گرمابه * مه و خورشيد را بنگر چه گردى گرد سياره « 3 »

اگر مخمور اگر مستى به بزم او رسى رستى « 4 » * كه شد عمرى كه در غربت ز خان و مانى آواره

[ در بيان آنكه اين قصه را حكمتها است ]

[ در بيان آنكه اين قصه را حكمتها است ]

« لَقَدْ كانَ فِي يُوسُفَ وَ إِخْوَتِهِ آياتٌ لِلسَّائِلِينَ » هرآينه به درستى كه در قصهء يوسف و برادران او نشانيهاست مر پرسندگان را ، يعنى دليلها است دالّ بر كمال قدرت و صنع خداوندى جلّ جلاله ، و لطائف افعال و عجايب حكمت او سبحانه و تعالى مر آنها را كه سؤال مىكنند از واقعهء يوسف و برادران او ، و در تبيين آيات و تعيين علامات علما را اقوال است .

بعضى گويند اين سايلان ، مشركان بودند كه بتلقين يهودان از حضرت رسول ( ص ) از قصّهء يوسف سؤال كردند ، چنان كه در صدر سوره در سبب نزول مبيّن شده .

و گروهى گويند صحابه بودند كه بعد از نزول امر و نهى و حدود و احكام ،


( 1 ) - د : جمال . ( 2 ) - د : در ميان چون غير بيگانه شود . ( 3 ) - د - ح : استاره . ( 4 ) - د : اين بيت در نسخهء اصل نيست .