تفسير حدائق الحقائق ( قسمت سوره يوسف ) — الصفحة ١٤٠

مقدمه

اما درجات دنيا ده است .

اول درجه عزّت ، دويم درجه هيبت ، سيّم درجه كرامت ، چهارم درجه محبّت ، پنجم درجه شرف ، ششم درجه فضل ، هفتم درجه امامت ، هشتم درجه هدايت ، نهم درجه اقتدا ، دهم درجه اصطفا .

اما درجات آخرت هم ده است .

اول درجه عطا ، دويم درجه بها ، سيّم درجه رضا ، چهارم درجه رحمت ، پنجم درجه نعمت ، ششم درجه شفاعت ، هفتم درجه شهادت ، هشتم درجه قربت ، نهم درجه مكالمت ، دهم درجه مشاهدت « اللّهمّ ارزقنا بفضلك » .

قوله تعالى « وَ يُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ » و در تمامى نعمت نيز بزرگان را اقوالست .

بعضى گويند : مراد به تمام نعمت نبوّت است ، و به اين تقدير تفسير اجتباء به - نبوّت تكرار باشد ، پس اولى آنست كه بعضى گفته‌اند كه تمامى نعمت انضمام سعادت دنيويه است به سعادت اخرويه ، و اگر اجتبا را تفسير بدرجات عاليه كنيم آن هنگام تمام نعمت را به نبوّت فرود آريم .

و امام در تفسير كبير اختيار اين قول فرموده بدليل آنكه تمامى نعمت آنست كه در كمال خوشى از نقصان محفوظ باشد و كمال مطلق در حقّ بشر مگر به - اثبات « 1 » نبوّت تواند بود .

به دليل ديگر آنكه فرمود : « كَما أَتَمَّها عَلى أَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ إِبْراهِيمَ وَ إِسْحاقَ » « 2 » و مقرّر است كه نعمتى كه موجب امتياز ابراهيم و اسحاق باشد از ساير خلق ، نعمت نبوّت تواند بود و بر تقرير تفسير تمامى نعمت به نبوّت لازم آيد اثبات نبوت مر برادران يوسف را به قرينه آنكه فرموديم : « وَ يُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَ عَلى آلِ يَعْقُوبَ » .

( 1 ) - د : امثال . ( 2 ) - در نسخهء اصل از به دليل تا بر تقدير ندارد .