خلاصة التجارب ( طبع قديم ) — الصفحة ٦٠١
بوره زرگرى
و اقوى از ملوخيا باشد طبيعت جمله بسردى و ترى مائل بود و برگ آن را چون با زيت بر لسع زنبور ضماد كنند درد ساكن سازد و تخم آن را جهت سموم چون بياشامند و قى كنند منفعت دهد و لسع رتيلا بغايت نافع آيد
غاريقون سفيد
غاريقون سفيد
بعضى گويند غاريقون مطلق بيخىست و بعضى گويند در ميان درخت متكون مىشود بر سبيل عفونت و از جنس بوسيده ميان اشجار و بهترين وى آن بود كه لون كه لون ان نيك سفيد بود و در ملاست و ترى كمتر و خفت و تفتت بپوده بيد باشد و طعم وى اندكى تيز باشد و قبضى و حرارتى از ان بمذاق دريابند و در ابتداى ذوق اندك حلاوتى هم فهم شود و آنچه صلب باشد و يا لون دگر داشته باشد نيك باشد طبيعت وى گرم‌ست در اول درجه و خشك ست در دوم درجه شربتى از وى جهت اسهال سودا و بلغم تا دو درم باشد چون ضماد كنند بر لسع هواى كه سم ايشان سرد باشد نافع آيد و يك درم از ان با شراب بياشامند لسع اكثر هوام را مفيد آيد و اللّه اعلم
اما ترياقات معدنى
اما ترياقات معدنى
مطلقا آنچه معدنى است و از مضرت معتد بها عارى باشد مبين مىگردد
طين مختوم
طين مختوم
گلى است سرخرنگ قرصها ساخته و مهر برزده از جانب فرنگ آورند و علامت خوبى وى آنست كه خالص باشد و بوى شبت از ان آيد و بر زبان چسبان بود و بر محلى كه خون ازو رود بباشند و خون را و بندد و يك درم چون با شراب بياشامند با سموم قتاله مقاومت كند و جميع نهوش را نافع بود شربا و طلاء مع انحل و اگر پيش از انتشار سم در بدن بخورند چندان قى آورد كه دفع شود و قبل از درد و سم منع تاثير آن كند
طين ارمنى
طين ارمنى
معروفست طبيعت آن سرد است در اول درجه و خشك است در دوم درجه و نافع بود با شراب رقيق يا ممزوج جهت و با و عفونات و حميات وبائى و بسى نافع آيد نزف الدم و نفث الدم و قروع عفنه و سل و عفونت اعضا را با مايعات لائقه و مطبوخات مناسبه و با سركه بر نهش عقرب و زنبور طلا كردن فى الحال تسكين دهد
لفظ
لفظ
سفيد و سياه آن مشهورست و كثير الاستعمال سپيد آن را حدث و نفوذ بيشتر باشد طبيعت لفظ گرم و خشك است با چهارم درجه بر جميع لسوع مكررا طلا كردن عظيم نافع آيد
موميائى
موميائى
معروفست طبيعت آن گرم بود در دوم درجه دو حبه از ان با طبيخ باشد و انجدان بياشامند جهت سموم نافع آيد و قيراطى با جمير بياشامند جهت لسع عقرب مفيد بود و قيراطى با روغن گاو هم بلطوخى نافع آيد
بوره زرگرى
بوره زرگرى
طبيعت آن گرم و خشك بود در آخر و دوم و گويند يبس او تا سوم درجه رسد خوردن محرق