بيرجندنامه ( فارسى ) — الصفحة ٧٣٢

ز - z

ز - z

ز -

z

زار

zar

: زار ( 1 - ناتوان ، ضعيف ، لاغر ، 2 - آزار ، درد ، سوز ) .

زارُامَده [ ن ]

zaromade [ n ]

: زار آمدن ( به معنى به درد و سوز آمدن ) .

زَار

zar

: زهر ، سم ( مانند زَهر مار و كژدم و زنبور و . . . ) .

زَاروّ

zarow

: زهر آب ( به معنى شاش ، ادرار ) .

زَاف

zaf

: ضعف ، ناتوانى .

زَافِرُا [ ن ]

zafreo [ n ]

: زعفران .

زُخال

zoxal

: زخم .

زَخ [ م ]

zax [ m ]

: زخم .

زَخمِ زُخال

zaxme zoxal

: زخم و زخال .

نك : زخال .

زَخمِ زُخم

zaxme zoxm

: زخم .

زَخمُو

zaxmu

: زخمى ( بسيار زخم ) .

زَخمى

zaxmi

: زخمى ( مجروح ) .

زَخينا

zaxina

: دل‌ضعفه .

زَرب

zarb

: ضرب . ( آسيب ، صدمه ، ضربه ) .

زِرب

zarb

: زِبر ( درشت ، مانند پوست دست كه درشت شود ) .

زَربِ زُرب

zarbe zorb

: ضرب ( آسيب و ضربه ) .

زَرچُويه

zarcuye

: زردچوبه .

زَردَابى

zardabi

: زردآبى ( صفرايى مزاج ) .

زَردَالوُ :

zardalu

: زرآلو ( برگهء خشك زردآلو را خيس كرده با داروهايى بر روى سرِ كچل ضماد مىكردند . نك : تِلّه ) .

زَردِزار

zarde zar

: زرد و زار .

زَرد زَخ [ م ]

zard zax [ m ]

: زرد زخم .

زَردَك

zardak

: زردك ، گزر ، هويج .

زَردَك رِاگى

zardake regi

: زردَگ ريگى ( بيابانى ) . شقاقل .

زَردَمبُو

zardambu

: زردنبو .

زَردوّ

zardow

: زردآب ( 1 - صفرانك :

زردَابى . 2 - خونابه ) .

زَردوُكّى

zardukki

: بيمارى زردى ( يرقان ) .

زَردى

zardi

: زردى ( يرقان ) .

زِرِش [ ك ]

zeres [ k ]

: زرشك ( از آب زرشك براى كاهش فشار و چربى خون استفاده مىكردند . )

زِرنيخ

zernix

: زرنيخ ( مادّهء معدنى معروف ) .

زِفت

zeft

: زفت ( صمغ حاصل از گياهان مختلف كه بر روى پارچه مىمالند و براى مداواى بيمارىهاى جلدى - از جمله كچلى - بر موضع مورد نظر مىچسبانند . نك : تِلّه ) .

زَقّ

Zaqq

: زخ ، ژخ ( 1 - نالهء حزين ، نك :

زَقنَاله . 2 - چرك و خون و ريم كه از زخم يا دمل خارج بشود ، نك : زَقّوّ ) .

زُقّ

zoqq

: زُق ( درد ) .

زَقنَاله :

zaqnale

: نالهء زار كه از درد برخيزد .

زَقنَبُوت

zaqnabut

: ناگوار و كوفت شدن غذا .

زَقّوّ

zaqqow

: زَقّاب ( خونابهء چرك‌آلود كه