بيرجندنامه ( فارسى )

• المؤلف: جمال رضايى
• الوفاة: 1422
• القسم: مصادر التاريخ والجغرافيا
• الناشر: هيرمند - تهران

ابدأ القراءة

فهرس الكتاب

• فهرست
• مقدمه ها
• پيشكش
• سرآغاز
• « دريغ ! »
• پيش‌گفتار
• جستار يكم درآمد
• فصل يك موقعيت جغرافيايى و وضعيّت اقليمى « 1 »
• فصل دو نام و وجه تسميه
• 1 قهستان :
• 2 - بيرجند :
• 1 - 2 - بيرجند يعنى نصف شهر / نيم‌شهر :
• 2 - 2 - بيرجند يعنى شهر بلند :
• 3 - 2 - بيرجند يعنى شهر چاه :
• 4 - 2 - بيرجند يعنى شهر طوفان :
• 5 - 2 - « بيرجند » - « برزن » :
• فصل سه پيشينهء تاريخى
• 1 - در دورهء داستانى :
• 2 - در دورهء باستانى :
• 1 - 2 - كتيبه‌هاى هخامنشى
• 2 - 2 - تاريخ هرودوت -
• 3 - در دورهء ميانه :
• 1 - 3 - دورهء اشكانى
• 2 - 3 - دورهء ساسانى
• 4 - در دورهء نوين ( عهد اسلامى ) :
• جستار دوم ساختار شهر ، خانه‌ها ، بناهاى بزرگ ، معابر
• فصل يك بافت شهر
• فصل دو خانه‌هاى مسكونى
• فصل سه قلعه‌ها - ارگ‌ها - عمارت‌هاى بزرگ
• 1 - قلعه‌ها
• 1 - 1 - قلعهء « ته‌ده » يا « پايين شهر » :
• 2 - 1 - « قلعهء سرده » يا « بالاى شهر » :
• 2 - ارگ‌ها و عمارت‌هاى بزرگ :
• 1 - 2 - ارگ قلعهء سرده :
• 2 - 2 - ارگ كلاه‌فرنگى :
• 3 - 2 - عمارت و ارگ شوكت‌آباد :
• 4 - 2 - عمارت و ارگ اكبريّه :
• 5 - 2 - عمارت و ارگ رحيم‌آباد :
• 6 - 2 - عمارت و ارگ اميرآباد بالا :
• 7 - 2 - عمارت و ارگ اميرآباد پايين :
• 8 - 2 - عمارت و ارگ معصوميّه :
• فصل چهار بام‌اندود
• فصل پنج محلّه‌ها - كوچه‌ها - ميدان‌ها - ساباطها
• 1 - محلّه‌ها :
• 1 - 1 - محلّهء اسدى ( ملّى اسدى : malley asadi ) :
• 2 - 1 - محلّهء برزگران ( ملّى بزگرا [ ن ] malley bazgaro [ n ] ) « 1 » :
• 3 - 1 - محلهء بلند رود ( ملّى بلند رود malley bolande rud ) « 2 » :
• 4 - 1 - محلّهء پاىقلعه ( ملّى پا / پوّ « 3 » / قلاه malley pa / pow / qal , e ) :
• 5 - 1 - محلّهء پى بان / بام ( ملّى پى با [ ن ] malley pey bo [ n ] ) :
• 6 - 1 - محلّهء ته آب‌بردى ( ملّى تا ااوردى malley ta avordi ) :
• 7 - 1 - محلهء ته ده ( ملّى تادا malley ta de ) « 3 » :
• 8 - 1 - محلّهء ته رود ( ملّى تارود malley ta rud ) :
• 9 - 1 - محلّهء تگ چاه ( ملّى تگ چا malley tage ca ) « 4 » :
• 10 - 1 - محلّهء خواجه‌ها ( ملّى خاجا malley xaja ) :
• 11 - 1 - محلّهء خيرآباد ( ملّى خيرابا [ د ] malley xeyraba [ d ] ) :
• 12 - 1 - محلّهء داشگران ( ملّى داشگرا [ ن ] malley dasgaro [ n ] ) :
• 13 - 1 - محلّهء دم‌دركلى ( ملّى دم‌دركلى malley dame dar koli ) :
• 14 - 1 - محلّهء دم دروازه ( ملّى دم دروازه malley dame darvaze ) :
• 15 - 1 - محلّهء دم قبرستان ( ملّى دم قبرستا [ ن ] malley dame qabresto [ n ] ) :
• 16 - 1 - محلّهء دم قلعه ( ملّى دم قلاه malley dame qal'e ) :
• 17 - 1 - محلّهء رنگرزان ( ملّى رنگرزا [ ن ] malley rangrazo [ n ] ) :
• 18 - 1 - محلّهء رود كفترخان ( ملّى رود كفترخا [ ن ] malley rude kaftar xo [ n ] ) :
• 19 - 1 - محلّهء سر آب ميان ده ( ملّى سر اوّ مين دا malley sor ow meyon de ) :
• 20 - 1 - محلّهء سرپشته ( ملّى سرپشته malley sor poste ) :
• 21 - 1 - محلّهء سرده ( ملّى سردا malley sor de ) :
• 22 - 1 - محلّهء سر قبرستان ( ملّى سُرقبرستا [ ن ] malley sor qabresto [ n ] ) :
• 23 - 1 - محلّهء سر قبرستان غريبان ( ملّى سر قبرستان قريبا [ ن ] malley sor qabreston qabresto [ n ] ) :
• 24 - 1 - محلّهء سر كوچهء كلّو ( ملّى سركوچى كلّو malley sor kuccey kollu ) :
• 25 - 1 - محلّهء سرمزار ( ملّى سرمزار malley sor mazar ) :
• 26 - 1 - محلّهء سنگ مزار ( ملّى سنگ مزار malley sange mazar ) :
• 27 - 1 - محلّهء سيك‌ها ( ملّى سيكّا [ ن ] malley sikko [ n ] ) :
• 28 - 1 - محلّهء شكرآب ( ملّى شكروّ malley sekarow ) :
• 29 - 1 - محلّهء عقيل ( ملّى اقيل malley aqil ) :
• 30 - 1 - محلّهء كشمان ( ملّى كشما [ ن ] « 1 » malley kesmo [ n ] ) :
• 31 - 1 - محلّهء كل‌بانوجوجه ( ملّى كل « 1 » بانوجيجه malley kole banu jije ) :
• 32 - 1 - محلّهء كل دهشاهيان ( ملّى كل داشييا [ ن ] malley kole dasiyo [ n ] ) :
• 33 - 1 - محلّهء كل كلاغان ( ملّى كل كلاقا [ ن ] malley kole kalaqo [ n ] ) :
• 34 - 1 - محلّهء كل‌گاه بويان ( ملّى كلگا بويا [ ن ] malley kolga buyo [ n ] ) :
• 35 - 1 - محلّهء گبرآباد ( ملّى گبرابا [ د ] malley gabraba [ d ] ) :
• 36 - 1 - محلّهء لب بند باروت‌كوبان ( ملّى لوّبند باروت‌كوبا [ ن ] malley low bande barut kuyo [ n ] ) :
• 37 - 1 - محلّهء لب بند حاجى محمّد جعفر ( ملّى لوّ بند هاجى مد جافر malleylowbande : ( haji mad jafar
• 38 - 1 - محلّهء لب جوى خران ( ملّى لوجو خرا [ ن ] malley low ju xaro [ n ] ) :
• 39 - 1 - محلّهء لب جوى گسكى ( ملّى لو جو گسكى malley low ju gaski ) :
• 40 - 1 - محلّهء لب رود ( ملّى لوّ رود malley low rud ) :
• 2 - كوچه‌ها :
• 3 - ميدان‌ها :
• 1 - 3 - ميدانى آراسته ( ميدانى ااراسته meydoni araste ) :
• 2 - 3 - ميدان ارگ ( ميدن ارگ meydon arg ) :
• 3 - 3 - ميدان بىبىعروس ( ميدون بىبىاروس meydon bibi arus ) :
• 4 - 3 - ميدان پاى قلعه ( ميدن پا / پو / قلاه meydon pa / pow / qal'e ) :
• 5 - 3 - ميدان پاياب ته ده ( ميدن پايوّ تادا meydon payow tade ) :
• 6 - 3 - ميدان تلگرافخانه ( ميدن تلگراف‌خانه meydon telgerafxone ) :
• 7 - 3 - ميدان توپخانه ( ميدن توپ‌خانه meydon tupxone ) :
• 8 - 3 - ميدان تير ( ميدن تير meydon tir ) :
• 9 - 3 - ميدان « چاه پاياب تگ‌چاه » ( ميدن چخ پايوّ تگ‌چا : ( meydon cax payowtage
• 10 - 3 - ميدان « چاه پاياب سر قبرستان ( ميدن چخ پايوّ سر قبرستا [ ن ] meydon caxpayow sor qabresto [ n ] ) :
• 11 - 3 - ميدان چوگان ( ميدن چوگان meydon cugan ) :
• 12 - 3 - ميدانى حاجى آمنه ( ميدانى هاجى اامنه meyoni haji amene ) :
• 13 - 3 - ميدانى حيدرى ( ميدانى هيدرى meydoni heydari ) :
• 14 - 3 - ميدان دم دروازه ( ميدن دم دروازه meydon dame darvaze ) :
• 15 - 3 - ميدان دم قبرستان ( ميدن دم قبرستا [ ن ] meydon dame qabresto [ n ] ) :
• 16 - 3 - ميدان زودباش ( ميدن زودباش meydon zud bas ) :
• 17 - 3 - ميدان سادسى ( ميدن سادسى meydon sadesi ) :
• 18 - 3 - ميدان سر آب ميان‌ده ( ميدن سر اوّ مين‌دا meydon sor ow meyon de ) :
• 19 - 3 - ميدان سرپشته ( ميدن سرپشته meydon sor poste ) :
• 20 - 3 - ميدان سر قبرستان غريبان ( ميدن سر قبرستن قريبا [ ن ] meydon sor qabreston qaribo [ n ] ) :
• 21 - 3 - ميدان شركت شرق ( ميدن شركت شرق meydon serkate sarq ) :
• 22 - 3 - ميدان شهربانى ( ميدن شاربانى meydon sarbani ) :
• 23 - 3 - ميدان فرهنگ ( ميدن فرهنگ meydon farhang ) :
• 24 - 3 - ميدان كاروانسراى شاهرخسىها ( ميدن كاروسرا چارخسيا [ ن ] meydon karvesera caraxsiyo [ n ] ) :
• 25 - 3 - ميدان لب جوى خران ( ميدن لوّ جو خرا [ ن ] meydon low ju xaro [ n ] ) :
• 26 - 3 - ميدان لب جوى گسكى ( ميدن لوّ جو گسكى meydon low ju gaski ) :
• 27 - 3 - ميدان ملك ( ميدن ملك meydon malek ) :
• 28 - 3 - ميدانى ميرحسن خان ( ميدانى ميرسن خان meydoni miresan xan ) :
• 29 - 3 - ميدان هنگ ( ميدن هنگ meydon hang ) :
• 4 - ساباطها :
• جستار سوم تأسيسات و امكنهء عمومى شهرى
• فصل يك بازارها
• الف - بازارهاى جنوب « رود » :
• 1 - بازار ملك يا حاجى ملك ( بازار هاجى ملك bazare haji malek ) :
• 2 - بازار كلاه‌مال‌ها ( بازار كلامالا [ ن ] bazare kolamalo [ n ] ) :
• 3 - بازار لب « رود » ( بازار لوّ رود bazare low rud ) :
• 4 - بازار پنبه‌فروشان ( بازار پمبه‌فروشا [ ن ] bazare pambe foruso [ n ] ) :
• 5 - بازارچهء دم دركلى ( بازارچى دم در كلى bazarcey dame dar koli ) :
• 6 - بازار حاجى محمّد محسن ( بازار هاجى مدماسن bazare haji mad mosen ) :
• 7 - بازار محسن‌زاده ( بازار ماسن‌زاده bazare mosenzade ) :
• 8 - بازار آراسته ( بازار ااراسته bazare araste ) :
• 9 - بازار سرپوشيده ( بازار سرپوش bazare sarpus ) :
• 10 - ته بازار ( تا بازار ta bazar ) :
• 11 - بازار لب‌ريخته ( بازار لوّريخته bazare low rexte ) :
• 12 - بازار چهكندىها ( بازار چاكنديا [ ن ] bazare cakandiyo [ n ] ) :
• 13 - بازارچهء ته بازار ( بازارچى تا بازار bazarcey ta bazar ) :
• 14 - بازار آهنگران ( بازار اانگرا [ ن ] bazare angaro [ n ] ) :
• 15 - بازار حاجى محمّد جعفر ( بازار هاجى مدجافر bazare haji mad jafar ) :
• 16 - بازار قيصريّه ( بازار قيسريّه bazare qeysariye ) :
• 17 - بازار كفشدوزها ( بازار كوّش‌دوزا [ ن ] bazare kowsduzo [ n ] ) :
• 18 - بازار سرّاج‌ها ( بازار سرّاجا [ ن ] bazare sarrajo [ n ] ) :
• ب - بازارهاى شمال « رود » :
• فصل دو كاروانسراها - باراندازها - گاراژها
• 1 - كاروانسراها :
• 1 - 1 - كاروانسراى حاجى ملك ( كاروسرا هاجى ملك karvesera haji malek ) :
• 2 - 1 - كاروانسراى سادسى « 1 » ( كاروسرا سادسى karvesera sadesi ) :
• 3 - 1 - كاروانسراى سادسى 2 ( كاروسرا سادسى karvesera sadesi ) :
• 4 - 1 - كاروانسراى سادسى 3 ( كاروسرا سادسى karvesera sadesi ) :
• 5 - 1 - كاروانسراى بلورى ( كاروسرا بلورى karvesera boluri ) :
• 6 - 1 - كاروانسراى شاهرخسىها ( كاروسرا چارخسييا [ ن ] karvesera caraxsiyo [ n ] ) :
• 7 - 1 - كاروانسراى شركت شرق ( كاروسرا شركت شرق karvesera serkate sarq ) :
• 8 - 1 - كاروانسراى محسن‌زاده ( كاروسرا ماسن‌زاده karvesera mosenzade ) :
• 9 - 1 - كاروانسراى خرّازى ( كاروسرا خرّازى karvesera xarrazi ) :
• 10 - 1 - كاروانسراى آراسته ( كاروسرا ااراسته karvesera araste ) :
• 11 - 1 - كاروانسراى حاجى محمّد جعفر ( كارواسرا هاجى مدجعفر karvesera haji mad jafar ) :
• 12 - 1 - كاروانسراى قيصريّه ( كاروسرا قيسريّه karvesera qeysariye ) :
• 13 - 1 - كاروانسراى حاجى على رضا بيك ( كاروسرا هاجى الى رزا بيك karvesera haji ali raza beyk ) :
• 14 - 1 - كاروانسراى حاج محمّد حسين بيك ( كاروسرا هاجى مادسى بيك karvesera haji madesey beyk ) :
• 15 - 1 - كاروانسراى كمپانى ( كاروسرا كمپانى karvesera kompani ) :
• 16 - 1 - كاروانسراى محمّد مودى ( كاروسرا ممّد مودى karvesera mammad mudi ) :
• 17 - 1 - كاروانسراى مستوفى ( كاروسرا مستوّفى karvesera mostowfi ) :
• 18 - 1 - كاروانسراى سالار ( كاروسرا سالار karvesera salar ) :
• 19 - 1 - كاروانسراى ارباب ( كاروسرا ارباب karvesera arbab ) :
• 20 - 1 - كاروانسراى كربلايى محمّد على كرسم ( كاروسرا كل مادلى كرسم karveserakale madali korsom ) :
• 2 - باراندازها :
• 2 - 2 - بارانداز ته بازار ( بارنداز تا بازار barandaze ta bazar ) :
• 3 - 2 - كاروانسراى كرسم / شفيع‌پور ( كاروسرا كرسم / شفىپور / karvesera korsom safipur ) :
• 3 - گاراژها :
• 1 - 3 - گاراژ ثلاثه ( گاراج سلاسه garaje salase ) :
• 2 - 3 - گاراژ جبّارى ( گاراج جبّارى garaje jabbari ) :
• 3 - 3 - گاراژ سريع السير ( گاراج سريسّير garaje sariyosseyr ) :
• 4 - 3 - گاراژ زودباش ( گاراج زودباش garaje zudbas ) :
• فصل سه مسجدها
• 1 - مسجد خضر على ( مچّت « 1 » خزرلى maccete xezrali ) :
• 2 - مسجد خواجه‌ها ( مچّت خاجا maccete xaja ) :
• 3 - مسجد مدينه ( مچّت مدينه maccete madine ) :
• 4 - مسجد ملك ( مچّت ملك maccete malek ) :
• 5 - مسجد رو / سر / باز سر آب ميان ده ( مچّت سروا سراوّ مين دا maccet sarva sor ow meyon de )
• 6 - مسجد جامع سر آب ميان ده ( مچّت جاما سر اوّ مين دا maccete jame sor ow meyon de
• 7 - مسجد عاشورا ( مچّت ااشورا maccete asura ) :
• 8 - مسجد لب جوى گسكى ( آيتى ) ( مچّت لوّ جو گسكى / آيتى maccet low ju gaski / ayati ) :
• 9 - مسجد استاد ابو طالب ( مچّت استا ابو تالب maccete esta abu taleb ) :
• 10 - مسجد حيدر حسن ( مچّت هيدر هسن maccete heydar hasan ) :
• 11 - مسجد رو / سر / باز ته ده ( مچّت سروا تادا maccete sarva ta de ) :
• 12 - مسجد جامع ته ده ( مچّت جاما تادا maccete jame ta de ) :
• 13 - مسجد مصلّى / مصلّا ( مچّت مسلّا maccete mosalla ) :
• 14 - مسجد سر قبرستان ( مچّت سر قبرستا [ ن ] maccete sor qabresto [ n ] ) :
• فصل چهار حسينيّه‌ها
• 1 - 4 - حسينيّهء آبى / فرزانه :
• 2 - 4 - حسينيّهء آراسته :
• 3 - 4 - حسينيّهء آقا محمّد على :
• 4 - 4 - حسينيّهء آقا ميرهادى / مير سيد محمّد :
• 5 - 4 - حسينيّهء اسدزاده :
• 6 - 4 - حسينيّهء اسدى :
• 7 - 4 - حسينيّهء بهرمان ( 1 ) :
• 8 - 4 - حسينيّهء بهرمان ( 2 ) :
• 9 - 4 - حسينيّهء بىبى سادات / برادران :
• 10 - 4 - حسينيّهء بىبى عروس / ميدانى :
• 11 - 4 - حسينيّهء حاجى آمنه :
• 12 - 4 - حسينيّهء حاجى حبيب اللّه :
• 13 - 4 - حسينيّهء حاجى رضا بيك :
• 14 - 4 - حسينيّهء حاجى عبد العلى خان :
• 15 - 4 - حسينيّهء حاجى غلامحسين :
• 16 - 4 - حسينيّهء حسام الدّوله :
• 17 - 4 - حسينيّهء خطيب :
• 18 - 4 - حسينيّهء خواجهء خضر :
• 19 - 4 - حسينيّهء خيّاطها :
• 20 - 4 - حسينيّهء دبّاغ‌ها :
• 21 - 4 - حسينيّهء دختر آخوند :
• 22 - 4 - حسينيّهء رنگرزها / صبّاغ‌ها :
• 23 - 4 - حسينيّهء سادسى :
• 24 - 4 - حسينيّهء سالار :
• 25 - 4 - حسينيّهء سريع السير :
• 26 - 4 - حسينيّهء سيّد محمّد على حاجى مرتضى :
• 27 - 4 - حسينيّهء شوكتيّهء كهنه :
• 28 - 4 - حسينيّهء شوكتيّهء نو ( امام رضا ) :
• 29 - 4 - حسينيّهء شيخ فضل اللّه :
• 30 - 4 - حسينيّهء شيخ مهدى حاجى حسين :
• 31 - 4 - حسينيّهء طوفانى :
• 32 - 4 - حسينيهء عبد اللّه‌زاده :
• 33 - 4 - حسينيّهء غلام حاجى حسن / دم دروازه :
• 34 - 4 - حسينيّهء غلامحسين محمّد اسد اللّه :
• 35 - 4 - حسينيّهء غلام على شير :
• 36 - 4 - حسينيّهء فرزانه :
• 37 - 4 - حسينيّهء قدسى :
• 38 - 4 - حسينيّهء قرشى :
• 39 - 4 - حسينيّهء كربلايى سكينه :
• 40 - 4 - حسينيّهء كربلايى غلامرضا :
• 41 - 4 - حسينيّهء كربلايى غلامرضاى كبابى :
• 42 - 4 - حسينيّهء كربلايى محمّد حاجى غلامرضا :
• 43 - 4 - حسينيّهء كربلايى محمّد سلطان :
• 44 - 4 - حسينيّهء كربلايى محمّد صادق :
• 45 - 4 - حسينيّهء كربلايى محمّد على رضا :
• 46 - 4 - حسينيّهء گلدانى :
• 47 - 4 - حسينيّهء لطفى :
• 48 - 4 - حسينيّهء ليلا :
• 49 - 4 - حسينيّهء مسجد عاشورا :
• 50 - 4 - حسينيّهء مصلّا :
• 51 - 4 - حسينيّهء مهتدى :
• 52 - 4 - حسينيّهء ميرحسن خان :
• 53 - 4 - حسينيّهء ميرزا محمّد رضا مستوفى :
• 54 - 4 - حسينيّهء نقيب :
• 55 - 4 - حسينيّهء نوّاب :
• 56 - 4 - حسينيّهء هادوى :
• فصل پنج مزارها و زيارتگاه‌ها و مراسم مربوط به آن‌ها
• 1 - مزار پايين شهر ( مزار تادا mazare ta de ) :
• 2 - مزار دختران ( مزار دخترا [ ن ] mazare doxtaro [ n ] ) :
• 3 - مقبرهء حكيم نزارى ( مقبرى هاكم مزارى moqbarey hakem mazari ) :
• 4 - خواجهء خضر ( خاجى خزر xajey xezr ) :
• 5 - سنگ ( سنگ مزار sange mazar ) :
• 6 - مزار درهء شيخان ( مزار درى شيخا [ ن ] mazare darey seyxo [ n ] ) :
• 7 - مزار يشد / يشت ( مزار يشد / يشت mazare yosd / yost ) :
• [ مزارهاى روستاهاى مجاور ]
• 1 - مزار بند درّه « 1 » ( مزار بند دره mazare bande dare ) :
• 2 - مزار بيدخت ( مزار بادخ [ ت ] mazare bedox [ t ] ) :
• 3 - مزار چهارده ( مزار چارد mazare carde ) :
• 4 - مزار چهكند ( مزار چاكن [ د ] mazare cakan [ d ] ) :
• 5 - مزار رزگ بالا ( مزار رزگ بالا mazare razge bala ) :
• 6 - مزار مهياباد / منياباد ( مزار منيابا [ د ] mazare manyaba [ d ] ) :
• 7 - مزار هاشم ( مزار هاشم mazare hasem ) :
• فصل شش گورستان‌ها
• 1 - قبرستان قديمى شرق شهر :
• 2 - قبرستان غريبان :
• 3 - قبرستان كهنه :
• 4 - قبرستان نو :
• 5 - قبرستان سر مزار :
• 6 - قبرستان گبرها :
• 7 - خواجهء خضر :
• 8 - قبرستان سيكها / هندىها :
• 9 - مزار درهء شيخان :
• 10 - قبرستان بهايىها :
• جستار چهارم آب ، بزرگترين مشكل بيرجند
• فصل يك قنات‌ها
• 1 - قنات قصبه :
• 2 - قنات كوشه ( عباس‌آباد ) :
• 3 - قنات خيرآباد :
• فصل دو رودها و مسيل‌ها
• 1 - رود شور :
• 2 - رود پل باغ :
• 3 - رود كفتر خان :
• فصل سه بندها
• [ 1 - بندهاى منطقه باغران ]
• 1 - 1 - بند دره :
• 2 - 1 - بند عمر شاه :
• 3 - 1 - بند ژرف / جرف :
• 4 - 1 - بند چهار ده :
• 2 - بندهاى خاكى :
• 3 - بندهاى درون شهر :
• 1 - 3 - بند خيرآباد ( بند خيرابا [ د ] bande xeyraba [ d ] ) :
• 2 - 3 - بند حاجى محمّد جعفر ( بند هاجى مد جافر bande haji mad jafar ) :
• 3 - 3 - بند باروت‌كوبان ( بند باروت‌كوبا [ ن ] bande barut kuyo [ n ] ) :
• فصل چهار آب‌انبارها
• 1 - 4 - آب‌انبار حاجى خان :
• 2 - 4 - آب‌انبار حاجى على رضا بيك :
• 3 - 4 - آب‌انبار اسماعيل خان :
• 4 - 4 - آب‌انبار غلامرضاى حسين جعفر :
• 5 - 4 - آب‌انبار حاجى محمّد خان :
• 6 - 4 - آب‌انبار حاجى باقر :
• 7 - 4 - آب‌انبار حاجى ملك :
• 8 - 4 - آب‌انبار گلشنى :
• 9 - 4 - آب‌انبار عمه‌عمه :
• 10 - 4 - آب‌انبار جناب شيخ :
• 11 - 4 - آب‌انبار حاجى حسن :
• 12 - 4 - آب‌انبار شيخ :
• 13 - 4 - آب‌انبار كشمان :
• 14 - 4 - آب‌انبار سالار :
• 15 - 4 - آب‌انبار خيرآباد :
• 16 - 4 - آب‌انبار قبرستان قديمى شهر :
• 17 - 4 - آب‌انبار مزار درّهء شيخان :
• 18 - 4 - آب‌انبار حاجىآباد ( كلاتهء حاجى ) :
• 19 - 4 - آب‌انبار اميرآباد پايين ( كلاتهء خان ) :
• 20 - 4 - آب‌انبار حسين‌آباد :
• 21 - 4 - آب‌انبار شمس‌آباد :
• فصل پنج حوض‌ها
• 1 - 5 - حوض اشكمبرآباد :
• 2 - 5 - حوض اكبريّه :
• 3 - 5 - حوض اميرآباد :
• 4 - 5 - حوض بجد :
• 5 - 5 - حوض بهرمان :
• 6 - 5 - حوض بىخير :
• 7 - 5 - حوض چشمهء چقوكّى :
• 8 - 5 - حوض چهكند :
• 9 - 5 - حوض حاجىآباد :
• 10 - 5 - حوض خول دراز :
• 11 - 5 - حوض رزگ / رزگى :
• 12 - 5 - حوض سر قبرستان :
• 13 - 5 - حوض سگان 1 :
• 14 - 5 - حوض سگان 2 :
• 15 - 5 - حوض سيستانك :
• 16 - 5 - حوض شوكت‌آباد / هندو :
• 17 - 5 - حوض شيرين :
• 18 - 5 - حوض طينى / تينى :
• 19 - 5 - حوض علىآباد :
• 20 - 5 - حوض غلام‌كش :
• 21 - 5 - حوض كلاتهء حاجى :
• 22 - 5 - حوض كلاتهء غلام ملّا على :
• 23 - 5 - حوض لاله :
• 24 - 5 - حوض ميرحسن خان / نقشى :
• 25 - 5 - حوض مدرسهء طلّاب :
• 26 - 5 - حوض ميرولى / مصلّا :
• فصل شش آب لوله‌كشى
• فصل هفت حمّام‌ها
• 1 - 7 - حمّام قلعه ( هامم قلاه hamome qal'e ) : « 1 »
• 2 - 7 - حمّام آقا ميرزا ( هامم آقا مرزا hamome aqamerza ) :
• 3 - 7 - حمّام غيناب ( هامم قينوّ hamome qeynow ) :
• 4 - 7 - حمّام باغ ( هامم باق hamome baq ) :
• 5 - 7 - حمّام سر آب ميان ده / چهاردرخت ( هامم سر اوّ مين دا hamome sor ow meyon de ) :
• 6 - 7 - حمّام مردانهء ته ده / پايين شهر ( هامم مردانى تادا hamome mardoney ta de ) :
• 7 - 7 - حمّام زنانهء ته ده / پايين شهر ( هامم زنانى تادا hamome zanoney ta de ) :
• 8 - 7 - حمّام فرزانه ( هامم فرزانه hamome farzane ) :
• 9 - 7 - حمّام خيرآباد ( هامم خيرابا [ د ] hamome xeyraba [ d ] ) :
• 10 - 7 - حمّام سر قبرستان ( هامم سر قبرستا [ ن ] hamome sor qabresto ) :
• 11 - 7 - حمّام استاد غلام ( هامم استا قلم hamome estaqolom ) :
• 12 - 7 - حمّام نمره ( هامم نمره hamome nomre ) :
• 13 - 7 - حمّام شاد ( هامم شاد hamome sad ) :
• فصل هشت پاياب‌ها - چاه‌پاياب‌ها - جوها - كل‌ها
• 1 - 8 - پاياب‌ها :
• 1 - 1 - 8 - پاياب سر آب ميان ده ( پايوّ سر او مين دا payow sor ow meyon de ) :
• 2 - 1 - 8 - پاياب پايين شهر / ته ده ( پايوّ تا دا payow ta de ) :
• 3 - 1 - 8 - پاياب كشمان ( پايوّ كشما [ ن ] payow kesmo [ n ] ) :
• 2 - 8 - چاه پاياب‌ها :
• 1 - 2 - 8 - چاه‌پاياب تگ چاه ( چخ پايوّ تگ چا cax payow tage ca ) :
• 2 - 2 - 8 - چاه‌پاياب سر قبرستان ( چخ پايوّ سر قبرستا [ ن ] cax payow sor [ qabresto [ n ] ) :
• 3 - 8 - جوها ( رختشوخانه‌ها ) :
• 1 - 3 - 8 - جوى سر آب ميان ده ( جو سر اوّ مين دا ju sor ow meyon de ) :
• 2 - 3 - 8 - جوى ته ده ( جو تا دا ju ta de ) :
• 4 - 8 - كل‌ها :
• 1 - 4 - 8 - كل بىبى بگم ( كل بىبى بگم kole bibi bagom ) :
• 2 - 4 - 8 - كل سر آب ميان ده ( كل سر اوّ مين دا kole sor ow meyon de ) :
• 3 - 4 - 8 - كل لب جوى گسكى ( كل لوّ جو گسكى kole low ju gaski ) :
• 4 - 4 - 8 - كل لب جوى خران ( كل لوّ جو خرا [ ن ] kole low ju xaro [ n ] ) :
• 5 - 4 - 8 - كل بانو جوجه ( كل بانو جيجه « 4 » kole banu jije ) :
• 6 - 4 - 8 - كل خزديكان ( كل خزديكّا [ ن ] kole xazdikko [ n ] ) :
• فصل نه آبريزگاه‌ها ( خلاها )
• 1 - 9 - خلاى سر آب ميان ده ( خلا / خلوّ / سر اوّ مين دا xala / xalow / sor ow meyon de ) :
• 2 - 9 - خلاى لب جوى گسكى ( خلا / خلوّ / لوّ جو گسكى xala / xalow / low ju gaski ) :
• 3 - 9 - خلاى كل خران ( خلا / خلوّ / كل خرا [ ن ] xala / xalow / kole xaro [ n ] ) :
• فصل ده كلگاه‌ها
• 1 - 10 - كلگاه بويان ( كلگا / كلگوّ « 2 » / بويا [ ن ] kolga / kolgow / buyo [ n ] ) :
• 2 - 10 - كلگاه بانو جوجه ( كلگا / كلگوّ / بانو جيجه kolga / kolgow / banu jije ) :
• فصل يازده يخچال‌ها ( يخدان‌ها )
• 1 - 11 - يخدان‌هاى بيابانى :
• 2 - 11 - يخدان‌هاى كوهستانى :
• فصل دوازده آسياب‌ها و آس‌ها
• 1 - 12 - آسياها :
• 1 - 1 - 12 - آسياهاى آبى :
• 1 - 1 - 1 - 12 - آسياى كشمان ( ااسيا / ااسييوّ / كشما [ ن ] asiya / asiyow / kesmo [ n ] ) :
• 2 - 1 - 1 - 12 - آسياى شوكت‌آباد ( ااسييا / ااسييوّ / شوّكتابا [ د ] asiya sowkataba [ d ] ) :
• 3 - 1 - 1 - 12 - آسياى حاجىآباد ( ااسييا / ااسييوّ / هاجىاابا asiya hajiaba [ d ] ) :
• 4 - 1 - 1 - 12 - آسياب پاى « بنددره » ( ااسييا / ااسييوّ / پا / پوّ / بنددره asiya pa / pow bande dare ) :
• 5 - 1 - 1 - 12 - آسياى دهنهء « بنددره » ( ااسييا / ااسييوّ / دانى بنددره asiya deney bande dare ) :
• 6 - 1 - 1 - 12 - آسياى « بند عمر شاه » ( ااسييا / ااسييوّ / بند امرشا asiya bande omarsa ) :
• 7 - 1 - 1 - 12 - آسياى چهارده ( ااسييا / ااسييوّ / چاردا asiya / asiyow / carde ) :
• 2 - 1 - 12 - آسياهاى بادى :
• 1 - 2 - 1 - 12 - آسياى « خيرآباد » ( ااسييا / ااسييوّ / خيرابا [ د ] asiya / asiyow / xeyraba [ d ] ) :
• 2 - 2 - 1 - 12 - آسياى كلاتهء ميرحسن ( ااسييا كلاتى ميرسن asiya kelatey miresan ) :
• 3 - 12 - آسياهاى دستى ( دستاس‌ها ) :
• 4 - 12 - خراس‌ها :
• جستار پنجم جغرافياى انسانى
• فصل يك جمعيّت - نژاد - ويژگىهاى اخلاقى مردم - روابط اجتماعى - دادرسى
• فصل دو طبقات و اصناف
• 1 - 2 - اميران و اشراف :
• 2 - 2 - علما و روحانيّون :
• 3 - 2 - ملّاكان :