بيرجندنامه ( فارسى ) — الصفحة ٧٣١

ر - r

رِاگ‌مَاهى

reg mahi

: ريگ‌ماهى . ( ماهى سقنقور ) .

رِاوَندِ چينى

revande cini

: ريوند چينى ( راوند چينى ) .

رُبِ انار

robe anar

: رب انار ( براى درمان وَرم لثه ) .

رِتوُبَت

retubat

: رطوبت .

رِتوُبَتى

retubati

: رطوبتى .

رِخته

rexte

: ريخته ( كاچى مانندى كه براى تازه عروس و زائو و . . . مىپزند . در فارسى اين واژه به معنى " شربت و دارويى است كه با شكر پرورده شده باشد " ) .

رِزِش

rezes

: ريزش ( به معنى حملهء عصبى ، غشوه ) .

رِشته

reste

: رشته ( كرم باريك و درازى كه در زير پوست پديد آيد . به مرضى كه باعث پديد آمدن اين كرم مىشود نيز " رشته " مىگويند ) .

رِشك

resk

: رشك ( تخم شپش ) .

رِشكوُ

resku

: پر رشك ( موى سر كه پر از رشك باشد ) .

رَگ زَده [ ن ]

rag zade [ n ]

: رگ زدن ( فَصد ) .

رَگ گُرُفته [ ن ]

rag gorofte [ n ]

: رگ گرفتن ( گرفتن و مالش دادن رگهاى شانه‌ها و گردن براى درمان اسهال ) .

رَگِ نِگى [ ن ]

rage negi [ n ]

: رگ نگين ( عصب ميانِ ران ، سياتيك ، درد آن را با " شوك " دادن بوسيلهء سوزن لحاف‌دوزى داغ درمان مىكرده‌اند ) .

رَنج

ranj

: درد .

رِنج

renj

: لاغر و نحيف ( بيشتر به اين نوع كودكان گفته مىشود ) .

رَنجوُر

ranjur

: رنجور ( بيمار ) .

رَنجوُرى

ranjuri

: رنجورى ( بيمارى ) .

روُشويه

rusuye

: روشوى ، روشور . نك :

اسپِدا .

روُكِتاب وا كِرده [ ن ]

ruketabva kerde [ n ]

:

روى ( سر ) كتاب باز كردن براى تشخيص بيمارى كسى .

روُناس

runas

: روناس ( به استخوان شكسته پس از تخته‌بند كردن و بستن آب روناس مىماليدند ) .

ريخ

rix

: ريخ ، ريق ( مدفوع آبكى و روان ) .

ريخ كوُنك

rix kunak

: ريخ ( ريق ) كونك ( اسهال ) .

ريخُوكّ

rixukk

: ريقو ( مبتلا به اسهال ) .

ريخوُكّى

rixukki

: اسهالى .

ريش

ris

: ريش ( زخم و جراحت ) .

ريش ريش

ris ris

: ريش ريش ( بسيار مجروح ) .

ريشه دَوُنده [ ن ]

rise davonde [ n ]

: ريشه دوانيدن مانند سرطان ) .

ريشه كه [ ن ]

riseke [ n ]

: ريشه‌كن ( نابود ) .

ريشِى جوّز

risey jowz

: ريشهء جوز ( ريشهء درخت گردو ) .

رِيهُا [ ن ]

reyho [ n ]

: ريحان ( سبزى خوردنى معروف ) .