بيرجندنامه ( فارسى ) — الصفحة ٧٣٠

ر - r

درست ) .

دُروَاخى

dorvaxi

: دُرواخى ( تندرستى ) .

دِستَمبوُ

destambu

: دستنبو .

دِقّ

deqq

: دق .

دِق‌كِرده [ ن ]

deq kerde [ n ]

: دق كردن .

دِق‌مَرگ

deqmarg

: دق مرگ .

دَقمَسه

daqmase

: دقمَصه ( ناراحتى و دردِسر ) .

دَكَاهِش

dakahes

: در كاهش ( كسى كه به علّتى زياد لاغر مىشود ) .

دِلَاپَس

delapas

: دل‌واپس و مضطرب .

دَلّاك

dallak

: دلّاك .

دِلَرااتِش

delarates

: دل بر آتش ( نگران و مضطرب ) .

دِل‌گير

del gir

: دلتنگ .

دِل‌مَالا

del mala

: دل مالش ( آشوب دل ) .

دِلَندَروا

delandar va

: دل اندروا ( دل واپس ، نگران ) .

دَمار

damar

: دمار .

دَماق چاق

damaq caq

: دماق چاق : ( شاد ، سرحال ) .

دَماق سُوخته

damaq suxte

: دماغ سوخته .

دُمبِ االوُبَالوُ

dombe alubalu

: دُم آلبالو .

دَمبَل

dambal

: دُمل .

دُمبه

dombe

: دنبه .

دَم هَس [ ت ]

dam has [ t ]

: نفس كشيدن با صدا .

دُندُاروُيه

dondo ruye

: دندان رويه ( غذايى است نرم كه هنگام دندان درآوردن كودكان براى آنان مىپزند ) .

دَوا

dava

: دوا .

دَواخُانه

davaxone

: دواخانه .

دَوادَرمُا [ ن ]

dava darmo [ n ]

: دوا درمان .

دَوا زَنُوكّى

dava zanukki

: دواى زَنكى .

دَوَايى

davayi

: دوايى . نك : دَوِى .

دُود

dud

: دود .

دوُد دَادِه [ ن ]

dud dade [ n ]

: دود دادن .

دوُدى

dudi

: دودى ( معتاد به دود ) .

دَوِى

davey

: دوايى . نك : دَوَايى .

دِيُانِگى

deyonegi

: ديوانگى .

دِيُانه

deyone

: ديوانه

ر - r

ر -

r

رِاباچ

rebac

: ريواس . ( شربت آن را براى دفع " گرمى " و تقويت قلب مىخوردند ) .

رَابيسك

rabisk

: لاغر اندام .

رَاشه

rase

: رعشه .

رُاقه [ ن ]

roqe [ n ]

: روغن ( روغنهايى كه مصرف طبّى داشتند عبارت بودند از : رُاقن بَادُم / بادام ( تلخ و شيرين ) . رُاقن بِادَنجير / بيد انجير ، كرچك . رُاقَن پِا / پيه . رُاقَن تخم خِيار / خربزه . رُاقن دُمبه / دُنبه . رُاقَن زرد ( روغن خوراكى ) . رُاقَن زيتوُ [ ن ] / زيتون رُاقَن كَرچَك . رُاقَن گوشت . رُاقَن مُامِنِى يا مُامِنَايى / موميايى . رُاقَن مَاهى / ماهى .

رُاقَن مَندوّ / منداب ) .