بيرجندنامه ( فارسى ) — الصفحة ٧٢٦
خ - X
چِيده [ ن ] .
چَايى
cayi
: چايى ، چاى .
چَايى سوّز
cayi sowz
: چاى سبز .
چُرت
cort
: چُرت .
چُرتوُكّ
cortukk
: چرتى ( كسى كه بسيار چُرت مىزند ) .
چُرتى
corti
: چُرتى .
چِرك
cerk
: چرك ، ريم ( چرك زخم و دمل ) .
چِركى
cerki
: چركى ، چركين ( چرك آوردن زخم و دمل ) .
چَشُم
casom
: چَشُم ( دارويى است براى درمان تراخم و آن آميخته‌ايست از هليله و زاج . نك : " واژه‌نامهء گويش بيرجند " ) .
چُقُندَر
coqondar
: چغندر .
چَلوّ
calow
: چلو ( چلوى بىروغن يا بسيار كم روغن ) .
چوُلاق
culaq
: چُلاق .
چِيده [ ن ]
ceyde [ n ]
: چاييدن ، چاهيدن .
نك : چَاهيده [ ن ] ، چَاهش .
چيزخار
cizxar
: سمّ خورده ( كسى كه به او سمّ خورانده باشند ) . اين تركيب " چيز خُر
cizxor
" هم فراگو مىشود ) .
چيزخارِ كِرده [ ن ]
ciz xar kerde [ n ]
: چيز خوار كردن .
خ - X
خ -
X
خَاجه
xaje
: خواجه ( كسى كه مردى ندارد ) . نك : خُجه .
خارِ اسپَايَك
xare espayak
: خار سگى .
نك : " واژه‌نامهء گويش بيرجند " ذيل واژه " اسپخنگوُر " .
خارِ اشتُرى
xare ostori
: خار شترى . نك :
اشتر خار .
خَار خار
xar xar
: خارخار .
خَارِش [ ت ]
xares [ t ]
: خارِش .
خَارِشتوُكّ :
xarestukk
: خارِشك ( بيمارى خارش ) .
خَارِشَك
xaresak
: خارشك ( بيمارى پوستى خارش ) .
خارِ گوُشتى
xare gusti
: خار گوشتى ريز و نوك تيز . نك : خالِ گوشتى .
خَارِندَنا
xarendana
: بيمارى خارش .
خَارُنده [ ن ]
xaronde [ n ]
: خاراندن .
خَارِنگَمى [ ن ]
xarengami [ n ]
: خارنگبين .
خَاريده [ ن ]
xaride [ n ]
: خاريدن .
خاش [ ك ]
xas [ k ]
: سُرفه . نك :
سِيَاخاش [ ك ] .
خَاكشير
xaksir
: خاكشير . ( بوتهء اين گياه " كُسِ " گربه نام دارد ) .
خال
xal
: خال .
خَال خال
xal xal
: خال خال .
خَال خَالوُ
xal xalu
: خال خالى .
خَالِ سوُزَنى
xale suzani
: خال سوزنى ( خال‌هايى كه با سوزن بر بدن مىزنند و رنگ آن كبود است ) .
خالِ گُوشتى :
xale gusti
: خال گوشتى