بيرجندنامه ( فارسى ) — الصفحة ٧١٦

الف آ - a . ا ا - a . ا ا - e . ا ا - o ا - a . ا - e . ا - o

ااكِله

akele

: آكله ، جذام ، خوره ، خوره‌باد :

نك : خُربات .

االُو

alu

: آلو ( آب يا آش آن مصرف درمانى دارد ) .

ااْمپُول

ampul

: آمپول . نك : سوُزه [ ن ] .

ااوال

aval

: احوال ( به معنى " حال " ) .

ااهَك

ahak

: آهك .

ابروُ كَله

abru kale

: ابرو كچلى ( ريختن موى ابرو را با ساييدهء مغز سوختهء فندق ، زردآلو و . . . و وسمه درمان مىكردند ) .

اجَابَت

ejabat

: اجابت ( اجابت مزاج ) .

اجقو

ajqu

: زنيان ، خردانه ( داروى درمان تُرشى معده ) .

اجوه

ajve

: اجوه ( گياهى است كه براى درمان بيمارىهاى پوستى به كار مىرود ) .

ادَس

adas

: عدس ( آب عدس پخته براى درمان سُرفه و گرفتگى صدا خورده مىشود ) .

ادويه

adviye

: ادويه . اين واژه " ادوُيه

aduye

" هم تلفّظ مىشود .

ارَق

araq

: عرق ( 1 - خوى ، عرق بدن .

2 - آنچه از تقطير مواد گياهى و دارويى مىگيرند ) .

ارَقِ اجقوُ

araqe ajqu

: عرق اجقو ( زينان ، خردانه ) .

ارَقِ بِاد

araqe bed

: عرق بيد . ( عرق برگ بيد ) .

ارَقِ بِدمِشك

araqe bedmesk

: عرق بيدمشك .

ارَقِ بُهارِ نَارِنج

araqe bohare narenj

:

عرق بهار نارنج .

ارَقِ پا

araqe pa

: عرق پا .

ارَقِ چِل گِيا

araqe cel geya

: عرق چهل گياه . نك : چَار ارَقُا [ ن ] .

ارَق‌سُوز

araq suz

: عرق‌سوز ( سوختگى پوست بدن بر اثر تعرق زياد ) .

ارَقِ شَاتَره

araqe satare

: عرق شاه‌تَره .

ارَقِ كَاسنى

araqe kasni

: عرق كاسنى .

ارَقِ كَاكُتى

araqe kakoti

: عرق كاكوتى .

ارَق كِرده [ ن ]

araq kerde [ n ]

: عرق كردن نشانهء بهبودى بيمار در برخى بيمارىها مانند ( حصبه ) .

ارَقِ كِشمش

araqe kesmes

: عرق كشمش ( اين " عرق " گاهى به عنوان دارو مصرف مىشده و به همين جهت برخى به آن " دَوا " مىگفته‌اند ) .

ارَقِ كَلپوُره

araqe kalpure

: عرق كلپوره ( مريم نخودى ) .

ارَقِ مَستار

araqe mastar

: عرق مستار .

ارَقِ نَانا

araqe nana

: عرق نعناع .

ارَقِ نَستَرن

araqe nastaran

: عرق نسترن .

ازَام

azam

: عزايم ( دعاهايى كه بر برخى بيماران مىخوانند تا شفا يابند ) .

اسبه

asbe

: حصبه . نك : مُارِى اسبه ، دُامَنه .

اسپِخَنگوُر

espexangur

: سگ انگور . نك :

" واژه‌نامهء گويش بيرجند " .