بيرجندنامه ( فارسى ) — الصفحة ٤٣٨
6 - 11 - تبسى tabasi ( طبسى ) :
داشت و معمولا روى آن « گتر » مىبستند .
11 - گيوه give ( گيوه ) :
11 - گيوه
give
( گيوه ) :
« گيوه » نوعى پاىافزار معروف ايرانى است كه رويهء آن را از نخ پنبه يا ريسمان ( رس
res
) مىبافتند و كف يا ته آن يا چرمى بود و يا از لتّه‌هاى به‌هم فشرده ساخته مىشد . گيوه به نسبت كف يا رويه آن انواعى داشت مانند :
1 - 11 - تخ‌لتّگى tax lattegi ( تخت‌لتّه‌اى ) :
1 - 11 - تخ‌لتّگى
tax lattegi
( تخت‌لتّه‌اى ) :
« تخت گيوه » را معمولا از لتّه‌هاى كرباسى كهنه درست مىكردند و با نخهاى كلفت مويى كه از ميان آن مىگذراندند آن را « مىكشيدند » به اين جهت درست كردن تخت گيوه را « تخت كشى » « تخ‌كشى
tax kasi
» مىخواندند . رويهء اين گيوه‌ها پنبه‌اى يا ريسمانى بود .
2 - 11 - تخ‌جراب tax jerab ( تخت جوراب ) :
2 - 11 - تخ‌جراب
tax jerab
( تخت جوراب ) :
تخت چرمى گيوه را « تخت جوراب » ( تخ‌جراب
tax jerab
) مىناميدند . اين نوع گيوه‌ها بيشتر جنبهء اشرافى داشت .
3 - 11 - پمبگى pambegi ( پنبه‌اى ) :
3 - 11 - پمبگى
pambegi
( پنبه‌اى ) :
در بيرجند بافتن رويهء گيوه را « گيوه‌چينى » مىگويند . گيوه‌هايى كه رويهء آنها از نخ پنبه بافته مىشد به گيوه « پمبگى » معروف بود ، اين نوع گيوه مورد استفاده افراد كم‌بضاعت و كشاورزان و كارگران بود .
4 - 11 - رسى resi ( ريسمانى ) :
4 - 11 - رسى
resi
( ريسمانى ) :
گيوه‌اى كه رويهء آن را با نخ « ريس / رس » ( ريسمان ) مىبافتند به نام « رسى » معروف بود و نسبت به نوع « پمبگى » مرغوبتر و گران‌تر بود .
5 - 11 - ابرشمى abresemi ( ابريشمى ) :
5 - 11 - ابرشمى
abresemi
( ابريشمى ) :
ندرتا رويهء گيوهء را با نخ ابريشم مىبافتند . اين نوع اختصاص به بانوان و جنبهء زينتى داشت .
6 - 11 - تبسى tabasi ( طبسى ) :
6 - 11 - تبسى
tabasi
( طبسى ) :
يكى از واردات بيرجند از طبس گيوه بود . گيوه طبسى « پنبه‌اى » بود ولى چون بادوام بود