بيرجندنامه ( فارسى ) — الصفحة ٤٢١

2 - 21 - شال كمر sale kamar ( شال كمربند ) :

18 - زرپارنى zer perani ( زيرپيراهنى ) :

18 - زرپارنى

zer perani

( زيرپيراهنى ) :

زيرپيراهنى با آنچه امروز هم به اين نام خوانده مىشود تفاوتى نداشت و آن پيراهنى نازك ( نخى يا پارچه‌اى ) بود كه به عنوان « عرق‌گير » در زير پيراهن پوشيده مىشد و مىشود . زير پيراهنى سه نوع بود : 1 - بىآستين . 2 - آستين‌كوتاه . 3 - آستين‌بلند .

19 - زرتامانى zer tamoni ( زيرتنبانى / زيرشلوارى ) :

19 - زرتامانى

zer tamoni

( زيرتنبانى / زيرشلوارى ) :

نوعى شلوار نازك بود كه در زير شلوار - به‌ويژه شلوار اطريشى - مىپوشيدند .

20 - سردارى sardari ( سردارى ) :

20 - سردارى

sardari

( سردارى ) :

نوعى بالاپوش بلند و نسبتا قيمتى و گاه گران‌بها بود كه بيشتر بازرگانان و اعيان و اشراف مىپوشيدند . كمرگاه اين بالاپوش معمولا از پايين تنهء آن تنگ‌تر بود .

21 - شال sal ( شال ) :

21 - شال

sal

( شال ) :

واژه « شال » در گويش بيرجند - در معنى عامّ كلمه - به يك قطعه يا يك تكّه پارچه كه به منظور و براى مصرف خاصّى تهيّه كرده باشند اطلاق مىشد و مىشود و علاوه‌بر آن به « ترمه » نيز « شال » گفته مىشود . « شال » هايى كه مردها از آن استفاده مىكردند و هنوز هم مىكنند سه نوع بود و هست :

1 - 21 - شال سر sale sar ( شال سر ) :

1 - 21 - شال سر

sale sar

( شال سر ) :

اين نوع « شال » دستارى است كه بر گرد سر مىپيچيدند و مىپيچند و بيشتر اوقات يك سر آن آويزان است و در مواقع سرما ، باد و گرد و خاك با آن جلوى دهان و بينى را مىگيرند .

اين نوع « شال » را « دستار » ، « فوطه » و « منديل » هم مىناميدند و مىنامند . « 1 »

2 - 21 - شال كمر sale kamar ( شال كمربند ) :

2 - 21 - شال كمر

sale kamar

( شال كمربند ) :

اين « شال » دراز و بلند بود و هست و آن را به دور كمر مىپيچيدند و مىپيچند . در تابستانها از « شال » هاى پارچه‌اى و در زمستانها از « شال » هاى دستباف پشمى استفاده مىكردند . « شال » رنگهاى مختلف داشت . سادات از رنگ سياه يا سبز و ديگران از رنگ سفيد و . . . استفاده مىكردند و مىكنند . اين « شال » را روى پيراهن ، قبا ، سردارى ، لبّاده و . . . به كمر

( 1 ) . به اين نامها نگاه كنيد .