بيرجندنامه ( فارسى ) — الصفحة ٤٠٦
2 - آبگونه‌هاى شيرين نوشيدنى :
4 - 1 - شيرهء توت ( شيرى توتّ sirey tutte ) :
4 - 1 - شيرهء توت ( شيرى توتّ
sirey tutte
) :
در كوهستان‌هاى دور و نزديك بيرجند درخت توت فراوان است و بسيار خوب بار مىدهد . از توت مانند انگور « شيره » مىگيرند و به مصارف گوناگون مىرسانند . شيرهء توت از شيرهء انگور رقيق‌تر است و از آن به عنوان يك نانخورش نيز استفاده مىكنند .
5 - 1 - شيرهء شكر ( شيرى شكر sirey sekar ) :
5 - 1 - شيرهء شكر ( شيرى شكر
sirey sekar
) :
شكر را در آب حلّ مىكنند و مىجوشانند و از آن نوعى شيره تهيّه مىكنند . اين شيره اندكى غليظ است و هنگامى كه به عنوان يك غذا از آن استفاده مىكنند مقدارى آب به آن مىافزايند تا رقيق شود و آنگاه در آن نان تريد مىكنند و مىخورند .
2 - آبگونه‌هاى شيرين نوشيدنى :
2 - آبگونه‌هاى شيرين نوشيدنى :
اين آبگونه‌ها « شربت » ها هستند كه از آنها به عنوان يك نوشيدنى و آشاميدنى گوارا و مطبوع استفاده مىكنند . « شربت » هايى كه در بيرجند شناخته‌اند و مصرف مىشوند همان‌هايى هستند كه كمابيش در ساير نقاط ايران تهيّه و آشاميده مىشوند و عبارتند از :
1 - 2 - شربت آب‌ليمو ( شربت اوليمو
sarbate ow limu
) .
2 - 2 - شربت آلبالو ( شربت االوبالو
sarbate alubalu
) .
3 - 2 - شربت بيدمشك ( شربت بدمشك
sarbate bedmesk
) .
4 - 2 - شربت ريواس ( شربت راباچ
sarbate rebac
) .
5 - 2 - شربت سكنجبين ( شربت سكنجبى [ ن ]
sarbate sekanjabi [ n ]
) .
6 - 2 - شربت قند ( شربت قند
sarbate qand
) .
يادداشت - شربت قند را هم در پذيرايىها و ديدوبازديدها و هم در جشن‌ها و عيدها و هم در سوگوارىها و عزادارىها به مهمان‌ها و مردم مىدهند و معمولا گلاب نيز به آن مىافزايند . در شربتى كه روزهاى عزادارى - به‌ويژه در عاشورا - به عزاداران مىدهند معمولا « تخم شربت » نيز مىريزند .