بيرجندنامه ( فارسى ) — الصفحة ٣٨٩
1 - 7 - كاچى بىبى سه‌شنبه ( كاچى بىبى سشمبه kaci bibi sesambe ) :
« بخش » مىكنند .
4 - شله‌زرد ( شوله‌زرد sule zard ) :
4 - شله‌زرد ( شوله‌زرد
sule zard
) :
اين نام در بيرجند « شوله‌زرد
sule zard
» فراگو مىشود . طرز تهيّه و مصرف آن در بيرجند همانند ساير نقاط بود و هست . اين غذا را هم براى مصرف شخصى مىپزند و هم به‌عنوان نذر در شبها و روزهاى سوگوارى مانند اربعين و به‌ويژه در بيست و هشتم ماه صفر تهيّه مىكنند و ميان آشنايان و مستمندان « بخش » مىنمايند .
5 - شيربرنج ( شيربرنج sir berenj ) :
5 - شيربرنج ( شيربرنج
sir berenj
) :
طرز تهيّه شيربرنج با جاهاى ديگر ايران تفاوتى ندارد و چنان‌كه از نامش پيداست آن را از شير و برنج مىپزند و مىپختند .
6 - فرنى ( فرنى ferni ) :
6 - فرنى ( فرنى
ferni
) :
در بيرجند به اين غذا « فرنى
ferni
» مىگويند و آن را مانند شهرهاى ديگر از آرد برنج و شير و قند يا شكر و گلاب تهيّه مىنمايند . فرنى غذاى بيماران است ولى به‌عنوان دسر هم مصرف مىشود و مىشده است .
7 - كاچى ( كاچى kaci ) :
7 - كاچى ( كاچى
kaci
) :
كاچى ( كاچى
kaci
) را در بيرجند يا از گاورس تهيّه مىكردند و مىكنند و يا از « گندم شير » :
1 - 7 - كاچى بىبى سه‌شنبه ( كاچى بىبى سشمبه kaci bibi sesambe ) :
1 - 7 - كاچى بىبى سه‌شنبه ( كاچى بىبى سشمبه
kaci bibi sesambe
) :
« كاچى بىبى سه‌شنبه » يك غذاى معمولى نيست بلكه كاچى يا آش نذرى مخصوصى است شبيه به « آش اماج » كه آن را به نيّتى خاص و با آيين ويژه‌اى مىپزند و با ترتيب و تشريفاتى معيّن مىخورند . تهيّه و پختن اين كاچى يا آش اختصاص به بيرجند ندارد و در سراسر ايران زمين - به‌ويژه در خراسان - مرسوم و معمول است . اين آش و سبب نام‌گذارى آن به اين نام شرح و داستان مفصّلى دارد كه چون خاصّ بيرجند نيست از بازگفتن و نوشتن شرح مفصّل آن پرهيز مىكنيم . آقاى دكتر ابراهيم شكورزاده در كتاب ارزندهء « عقايد و رسوم مردم خراسان » سبب پيدايش و قصّهء آن ، وجه تسميهء اين آش و نذر و چگونگى پختن و خوردن و همهء آداب و