بيرجندنامه ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٤
1 - واحدهاى زمان :
فصل شش مقياسات
فصل شش مقياسات
مقياسات جمع مقياس و مقياس به معنى اندازه ، ملاك ، معيار و پيمانه است و هر چيزى كه چيزى ديگر را بدان قياس كنند و بسنجند و اندازه و مقدار آن را تعيين كنند « مقياس » خوانده مىشود مانند واحدها ، پيمانه‌ها و ابزارهايى كه براى اندازه‌گيرى زمان ، آب قنات ، مايعات ، طول ، وزن ، پول ، پارچه ، فرش و . . . به‌كار مىروند .
در آن زمان در بيرجند مقياس‌هاى گوناگون داشتند و هركدام را به نامى مىخواندند ، برخى از آن مقياس‌ها خاصّ بيرجند و برخى با جاهاى ديگر مشترك بودند ، بدين شرح :
1 - واحدهاى زمان :
1 - واحدهاى زمان :
براى اندازه‌گيرى زمان و پاره‌ها و بخشهاى آن « واحد » هايى با نام‌هايى خاصّ داشتند از اين قرار « 1 » :
1 - 1 - سال
sal
: سال ( سال خورشيدى ) .
2 - 1 - فسل
fasl
: فصل ( يكى از بخشهاى چهارگانهء سال ) .
3 - 1 - ما
ma
: ماه ( سى شبانروز ) .
4 - 1 - چلّه
celle
: چلّه ( چهل شبانروز ) .
5 - 1 - دهه
dahe
: دهه ( ده شبانروز ) .
6 - 1 - هفته
hafte
: هفته ( هفت شبانروز ) .
7 - 1 - شبارو [ ز ]
sabaru [ z ]
: شبانروز ( يك شب و يك روز پيوسته . 24 ساعت ) .
( 1 ) . نام‌هاى « واحد » هاى زمان با تلفّظ گويشى هريك نوشته شده و برابر فارسى و معنى هركدام در برابرش داده شده است .