بيرجندنامه ( فارسى ) — الصفحة ١١٢
15 - 1 - كاروانسراى كمپانى ( كاروسرا كمپانى karvesera kompani ) :
تجارتى بزرگ بود كه به « عبد الحسين آراسته » تعلّق داشت و به نام او خوانده مىشد . از اين « سرا » فعلا اثرى نيست و آن را تخريب كرده و در محل آن « پاساژ » ساخته‌اند .
11 - 1 - كاروانسراى حاجى محمّد جعفر ( كارواسرا هاجى مدجعفر karvesera haji mad jafar ) :
11 - 1 - كاروانسراى حاجى محمّد جعفر ( كارواسرا هاجى مدجعفر
karvesera haji mad jafar
) :
اين كاروانسرا كه هم سراى تجارتى بود و هم كاروان‌نشين در ابتدا و غرب « بازار حاجى محمّد جعفر » واقع بود و از كاروانسراهاى بزرگ و فعّال و معروف شهر بود .
12 - 1 - كاروانسراى قيصريّه ( كاروسرا قيسريّه karvesera qeysariye ) :
12 - 1 - كاروانسراى قيصريّه ( كاروسرا قيسريّه
karvesera qeysariye
) :
در بازار كوچكى به همين نام كه عمود بر بازار « ارسىدوزها » و بازار « حاجى محمّد جعفر » بود يك سراى تجارتى بزرگ قرار داشت كه « قيصريّه » ناميده مىشد و متعلّق به « ميرزا اسد اللّه سادسى » بود .
13 - 1 - كاروانسراى حاجى على رضا بيك ( كاروسرا هاجى الى رزا بيك karvesera haji ali raza beyk ) :
13 - 1 - كاروانسراى حاجى على رضا بيك ( كاروسرا هاجى الى رزا بيك
karvesera haji ali raza beyk
) :
اين كاروانسرا در بازار جنوبى و موازى « بازار لب رود » كه بعدها « بازار چهكندىها » نام گرفت قرار داشت و در ضلع شمالى آن بازار بود و هنوز برجاست و فعلا چند كارگاه در آن داير شده است .
14 - 1 - كاروانسراى حاج محمّد حسين بيك ( كاروسرا هاجى مادسى بيك karvesera haji madesey beyk ) :
14 - 1 - كاروانسراى حاج محمّد حسين بيك ( كاروسرا هاجى مادسى بيك
karvesera haji madesey beyk
) :
اين كاروانسرا در شرقىترين قسمت « بلند » و شمال « رود » - نزديك گاراژ ثلاثه - قرار داشت و وقف بر مسافران و كاروانيانى بود كه جايى نداشتند و اجازه داشتند رايگان در آن بيتوته كنند . اين كاروانسرا به « رباط حاجى محمّد حسين بيك » مشهور بود .
15 - 1 - كاروانسراى كمپانى ( كاروسرا كمپانى karvesera kompani ) :
15 - 1 - كاروانسراى كمپانى ( كاروسرا كمپانى
karvesera kompani
) :
در ضلع شرقى كوچهء پهن و عريضى كه « رود » را به « ميدان فرهنگ » مىپيوندد و به همين نام خوانده مىشد كاروانسرايى بود به نام « كمپانى » كه بعد بازرگانى به اسم « جمشيدى » آن را خريدارى كرد و به نام « جمشيدى » ناميده شد و بعدها « امينى » آن را خريد و دفتر تجارتى و محل كار او شد و از آن پس به نام « امينى » معروف گشت و اكنون هنوز به همين نام خوانده مىشود .