حديقة الحقيقة وشريعة الطريقة ( فارسى ) — الصفحة ٦٤٨
فى مثالب المنحولين
همچو سگ در بدر به دريوزه * خوانده مر زهر را شكر بوزه « 1 »
مدح شاهان به عاميان « 2 » برده * ديو را هوش خويش بسپرده
يك رمه ناحفاظ « 3 » و نابينا * در عبارت « 4 » فرخچ و نازيبا
جاى خلخال تاج بنهاده * شعرشان همچو ريششان ساده
هيچ نشناخته معانى را * بدزبانى « 5 » ز خوش‌زبانى را
تابه از آفتابه « 6 » نشناسند * شكل چرخ از ذوابه نشناسند « 7 »
نزد ايشان كراسه با كاسه « 8 » * هست يكسان چو تاس با تاسه « 9 »
شاه را مدحت امير « 10 » برند * مير را در علو « 11 » به تير برند
عاميان را خدايگان خوانند * مهتران را به پاسبان خوانند « 12 »
مدح و ذم نزدشان « 13 » چو يكسانست * كس ز نشان چو خانه ويرانست
همه محتاج لقمهء نانند * همه بىآلتند و حيرانند
همه ناشسته روى و منحوسند * همه تطفيل خوى « 14 » و جاسوسند
همه با روى و طلعت شومند * زان همه‌ساله خوار و محرومند
بىزبانى ورا زبانى « 15 » كرد * آلت خويش بىزبانى « 16 » كرد
فى مثالب المنحولين
فى مثالب المنحولين
وانكه « 17 » هستند در سخن منحول * گاه تكرار « 18 » در مقوله فضول
از عروض و علل زنند نفس « 19 » * سالم و منزحف ز پيش و ز پس
( 1 ) - م شكر كوزه ، ل : شكر پوزه ، كم : مر مقل را به چلغوزه ، خ : مر عقل را جلغوزه ( 2 ) - ت ، مدح شاهى به عاميى ( 3 ) - خ : بىحفاظ ( 4 ) - خ : در عبادت ( 5 ) - خ : بدزبانى ، م : چون زبانى ( 6 ) - م : آفتابه ، كم : آبتابه ( 7 ) - ل : غول شكلند و زشت و نسناسند ، خ : ديو شكلند و ديو و نسناسند ( 8 ) - كم : كراسه با كاسه ، ب : كراس با كاسه ( 9 ) - كم : چو تاس با تاسه ، خ : چو طاس با طاسه ، ض : چو كاس با كاسه ( 10 ) - ت : وزير ( 11 ) - خ : در غلو ، ل : در علو ( 12 ) - پ : دانند ( 13 ) - ض : پيششان ( 14 ) - ت : تطفيل جوى ( 15 ) - ض : ورا زبانى ( 16 ) - ل : خويش را زبانى ( 17 ) - ض : زانكه ( 18 ) - چ : گفتار ( 19 ) - خ : ز بند نفس