تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى ) — الصفحة ٨٤٤

فتح تستر « 3 »

كفت : مىترسم كه پيش از آنك من ازين قدح آب باز خورم ، تو مرا بكشى .

عمر كفت : لا باس عليك ، باكى نيست ، من تو را نكشم ، تا تو آب از اين قدح باز خورى .

پس قدح برداشت ، كه كوئيا كه من ميخواهم كه از آن آب خورم ، پس آن قدح را از دست در انداخت و بشكست .

عمر كفت : آبى بياريد تا باز خورد ، كه ما برو تشنكى و كشتن با هم جمع نكنيم .

هرمزان كفت كه : امروز مرا حاجت به آب نيست .

پس عمر كفت : من ترا بكشم .

هرمزان كفت : من دين خود ترك نكنم ، و تو مرا از كشتن امان دادهء .

عمر كفت : تو دروغ ميكوئى .

انس بن مالك كفت : بلى و اللّه يا امير المؤمنين ، تو او را از كشتن امان دادى . « 1 »

عمر كفت : اكر تو اين سخن روشن نكنى ، و از عهده بدر نيايى ، البته من تو را عقوبت كنم .

انس كفت كه : تو او را كفتى ، لا باس عليك ، انديشه مدار ، من ترا نكشم ، الّا كه تو ازين قدح آب خورى ، و از آن قدح آب نخورد .

و مردم كه حاضر بودند ، همه كفتند كه تو اين سخن با هرمزان كفتى .

پس كار بر عمر دشخوار شد ، و قصّهء هرمزان برو مشكل كشت .

پس هرمزانرا حبس كرد ، باميد آنك اسلام آورد ، و در حبس بود ، تا بعد از مدّتى بر دست عباس بن عبد المطلب مسلمان شد « 2 » . و عمر از برآىء او در غنيمت حصّهء معيّن كرد .

( 1 ) . ابن اعثم در « الفتوح : 1 / 282 » اين گفته را به امير المؤمنين نسبت داده است ، و مىگويد : ( فقال عليّ رضى اللّه عنه : انّك قد اعطيته الأمان ، و حلفت له أن لا تقتله أو يشرب الماء ، فلم يشربه فليس لك أن تقتله ؛ و لكن ضع عليه الجزية و ذره ليكونن بالمدينة ) . ( 2 ) . ابن اعثم در « الفتوح : 1 / 282 » سخنى از حبس هرمزان و اسلام او بر دست عباس بن