تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )

• المؤلف: حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )
• الوفاة: 378
• القسم: مصادر التاريخ والجغرافيا
• الناشر: كتابخانه حضرت آيت الله العظمي مرعشي نجفي ( ره ) - قم

ابدأ القراءة

فهرس الكتاب

• [ خطبه ]
• پيشگفتار
• برآمدن و تولد شهر قم :
• ساختمان شهر قم :
• سرزمين اشعريان ، و مذاهب آنان در دوره‌هاى تاريخى ، از يمن تا قم :
• تدوين تاريخ شهر قم :
• نويسنده تاريخ قم :
• منابع تاريخ قم :
• ويژگيهاى كتاب تاريخ قم :
• ترجمه تاريخ قم و مترجم آن :
• نسخه‌هاى خطى كتاب تاريخ قم :
• ويژگيهاى نسخة أصل كتاب قم :
• روش تحقيق كتاب قم :
• [ ديباچهء مترجم ]
• [ ديباچهء مؤلّف ]
• [ ذكر فضايل و كمالات صاحب بن عبّاد ]
• ديگر از فضآئل مولانا - أدام اللّه تمكينه - آنك :
• ديكر از فضآئل مولانا - أدام اللّه قدرته - آنك :
• ديكر از خصآئل پسنديدهء مولانا - أدام اللّه بسطته - آنك :
• [ سبب تصنيف كتاب ]
• [ فهرست كتاب تاريخ قم ]
• باب اوّل « در ذكر قم . و سبب نام نهادن قم بذين نام ، بعد از نام نهادن او به فارسى .
• فصل اوّل « در ذكر قم . و سبب نام نهادن آن بذين اسم
• « ذكر صورة فتح ناحيت قم »
• « ذكر حدود قم »
• « ذكر برج قم كه طالع آنست ، و طول و عرض آن از اقليم »
• « ذكر طرق « 1 » قم »
• « ذكر ميدانها « 1 » بقم »
• « ذكر قنطرها « 1 » بقم »
• فصل دؤم از باب أوّل « در ذكر سبب جذاكردن قم از اصفاهان ، و وقت شهر كردانيدن آن »
• فصل سئم از باب اول « در ذكر آنج داخل قم است ، و خطّهء « 1 » آن ، از ضياعها و مواضع ، و نامهآء ديهآء آن ، و ذكر باروئى كه كرد بر كرد قم كشيده‌اند ، كهنه و نو » روايت كنند اهل قم ، كه :
• « ذكر باروئى كه بقم محيط بوده ، نو و كهنه »
• فصل جهارم از باب اول « در يادكردن اوّل مسجدى كه به قم بنا نهادند ،
• « ذكر مسجد جامع و منبر بقم »
• [ ذكر مسجد قريهء جمكران ]
• « ذكر دار الضّرب ، و سراهاىء واليان و حاكمان ، و زندانها به شهر قم »
• [ منازل و مقام « 3 » حاكمان و واليان قم ]
• [ ذكر محبس و زندان كه به قم بوده ]
• فصل پنجم از باب اول « در ذكر كاريزها « 1 » ، و جوئها ، و رودخانها ، و آسياها كه بقم بوده‌اند ، و ذكر مقاسمت « 2 » آبهآىء آن ، و عدد مستقهآىء « 3 » آن »
• « ذكر قسمت آب اين كاريزها ، و منبع و چشمه‌كاه آن ، و جآى ظاهرشدن آن ، و مستقهاى آن ، و تفسيركردن مستقه و ناوقه » .
• « ذكر قسمت آب كاريزها « 1 » »
• [ ذكر قسمت آب كاريزها به دستور آل سعد ]
• « ذكر صورت آب رودخانها ، و كيفيّت منبع و منشأ آن بقم »
• « ذكر آبهائى كه به آب رودخانه اضافت كرده‌اند ، از مواضع ديكر ، از ثيمره و أنار »
• « ذكر جوئهآى « 1 » قم و نواحى آن »
• [ ذكر نهر قورج ]
• [ ميزان آبدهى جويها و نهرهاى قم ]
• « ذكر آسياهاىء كه بقم بوده‌اند »
• فصل ششم از باب اوّل « در ذكر عدد رستاقهآء شهر قم ، و ضياع آن از عربى و عجمى ، و آنج از ديكر شهرها كه به نزديك قم‌اند با قم جمع كرده‌اند ، و اضافت نموده ، و آن را محوزه مىخوانند »
• [ نام رستاقهاى قم و بانيان آن ]
• [ ذكر قلعه‌هاى قم ]
• [ ذكر ثيمرهء كبرى ، و ثيمرهء صغرى ]
• [ در ذكر قاسان ]
• [ در ذكر نمك قم ]
• [ ذكر آتشكدهء بهرام ]
• فصل هفتم از باب اول « در ذكر بعضى از طلسمات ، و چشمهآى نمك به قم ، با ذكر بعضى از نواحى مشهور » « ذكر طلسمات و كانهاى نمك بقم »
• « ذكر بعضى از آتشكذهآى ناحيت قم »
• فصل هشتم از باب اول « در ذكر أخبارى كه در فضيلت قم و نواحى ، و ساكنان آن آمده است ، و ذكر آفاتى كه بدين ناحيت رسيده‌اند »
• باب دؤم « در يادكردن مساحتهآىء واقعه بقم ، و ذكر مالهآئى كه وضع كرده‌اند بر آن .
• فصل اول « در ذكر مساحتهآىء واقعه بقم ، و اوقات آن ، و ذكر آنكسانى كه متولى و مباشر مساحت بوده‌اند ، از عمّال و غير عمّال ، بر اختلاف روايات » .
• فصل دؤم از باب دوم « در ياد كردن ارتفاعها « 1 » ، و خراج مال آن بقم »
• فصل سؤم از باب دوم « در ذكر خراج قم ، كه اعتماد در آن بر مسآحتهاى واقعه بقم كرده‌اند ، جنانجه دستور جمل القرى « 1 » بقم بذان ناطق است ، بر اختلاف روايات »
• فصل چهارم از باب دوم « در ذكر اختلاف ضرائب « 1 » خراج بقم ، تا آنكاه كه شيخ ابو الحسن عبّاد بن عبّاس « 2 » رحمه اللّه ، آن را در سنهء خمس و ثلثين و ثلثمائه « 3 » ، مقرر و معيّن كردانيد . و در ذكر نجوم و دفعات مال خراج ، و رسوم و مؤن و اخراجات آن ، و رسوم صدقه بقم »
• « ذكر نجوم « 1 » خراج ، و دفعات آن بقم »
• « ذكر كفايت در خراج بكورهء قم »
• « ذكر اطلاق و رهانيدن در ضمان أهل قم را »
• « ذكر رسم جهبذ بقم »
• « حيّز ولد الأباء »
• « ذكر مال عمّال ، و أهل نزول « 1 » در نواحى قم »
• « ذكر مال نصف العشر بقم »
• « ذكر مال خراج ببلدهء قم »
• « ذكر وجوه صدقات ، از غلّات و غير آن »
• « ذكر أحكام زمينها »
• « ذكر سال فرائضهآء صدقات از شتر و كاو و كوسفند »
• فصل پنجم از باب دؤم « در ذكر آنج كفته‌اند در أمر خراج بروزكار عجم و در اسلام »
• باب سؤم « در ذكر طالبيّه ، يعنى اولاد و أعقاب أبى طالب « 1 » كه بقم آمده‌اند ، و منزل ساخته و وطن كرفته . و ذكر بعضى از فضيلتهآىء مرويّه دربارهء ايشان ، بعد از ابتدا و افتتاح بذكر ولادت امير المؤمنين علىّ بن أبى طالب ، و فاطمه دختر رسول خذاى ، و ائمّه عليهم السّلم ، و عدد فرزندان ، و مدّت عمر ، و وقت وفات ايشان »
• فصل اول « در ذكر موضع ولادت امير المؤمنين علىّ ، و فاطمه دختر رسول خذا ، عليهم السّلم ، و عدد اولاد ، و مدّت عمر ، و وقت وفات ايشان »
• « ولادت امير المؤمنين على بن ابى طالب عليه السّلم »
• « ذكر فرزندان او »
• « ذكر ولادت فاطمهء زهرا عليها السّلم ، و مدّت حيوة ، و وقت وفات او »
• « ذكر ولادت أبو محمّد ، الحسن بن علىّ عليهما السّلم ، و ذكر فرزندان او ، و مدت حيوة ، و وقت وفات او ، و مدت امامت و خلافت او ، و ذكر مشهد و قبر او »
• « ذكر ولادت امام شهيد مظلوم ، حسين بن علىّ عليهما السلام ، و أولاد و اعقاب او ، و مدت حيات و امامت و خلافت ، و وقت وفات او ، و ذكر مشهد و تربت او »
• « ذكر ولادت أبى الحسن علىّ بن الحسين عليهما السّلم ، و عدد اولاد و أعقاب او ، و ذكر مدّت امامت او ، و وقت وفات او ، و تربت و مشهد او »
• « ذكر امام پنجم ، أبى جعفر محمّد بن علىّ الباقر عليهما السّلام ، و ولادت او ، و ذكر اولاد و اعقاب او ، و مدّت حيوة و وقت وفات او ، و ذكر قبر و مشهد او »
• « ذكر امام أبى عبد اللّه ، جعفر بن محمّد الصّادق ، و ولادت او ، و عدد اولاد و أعقاب او ، و مدّت حيوة و وقت وفات او ، و مدّت امامت ، و ذكر تربت او »
• « ذكر أبى الحسن موسى بن جعفر عليه السّلم ، و ذكر اعقاب و أولاد او ، و مدّت حيوة ، و مدّت امامت ، و وقت وفات ، و ذكر قبر و مشهد او »
• « ذكر امام هشتم أبى الحسن علىّ بن موسى الرّضا عليهما السّلم ، و ذكر ولادت او ، و عدد اولاد و أعقاب او ، و مدّت امامت و عمر ، و وقت وفات او ، و ذكر تربت او »
• « ذكر إمام أبى جعفر محمّد بن علىّ عليهما السّلام ، و ولادت او ، و عدد فرزندان او ، و مدّت عمر و امامت او ، و وقت وفات ، و ذكر قبر و مشهد او »
• « ذكر امام أبى الحسن ، علىّ بن محمّد العسكرىّ عليهما السّلم ، و ذكر ولادت و أولاد و اعقاب او ، و مدّت عمر و وقت وفات او ، و مدّت امامت او ، و ذكر تربت او »
• « ذكر امام أبى محمّد الحسن العسكري ، و ولادت او ، و مدّت عمر و امامت او ، و وقت وفات او ، و ذكر قبر و مشهد و تربت او »
• « ذكر ولادت قائم آل محمّد عليه السّلم ، و وقت غيبت او ، و أخبار دالّه بر وجود شريف او »
• فصل دوم از باب سئم « در ذكر طالبيّه كه بقم آمدند و وطن ساختند ، و ذكر انساب و بعضى أخبار ايشان ، پس از تقديم فضيلتهآىء ايشان كه از حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله روايتست »
• « ذكر جمعى از طالبيّه كه به شهر قم و ناحيت آن نزول كرده‌اند ، و وطن كرفته ، بر نسق امامت ، و ترتيب نسب حسنيّه »
• « سادات حسينيه »
• سادات موسويّه « سادات موسويّة از فرزندان ابراهيم « 1 » [ بن ] موسىء بن جعفر »
• [ سادات ديباجيّه ]
• [ سادات عريضي ]
• [ در ذكر اولاد عبد اللّه باهر ]
• [ در ذكر سادات حمزيّه ]
• [ در ذكر أولاد حسين أفطس ]
• [ در ذكر سادات شجريّه ]
• [ در ذكر اولاد محمّد بن الحنفيّة ]
• [ در ذكر ولادت محمد بن الحنفيّه « 1 » ، و عدد فرزندان ، و وقت وفات او ]
• [ در ذكر سادات عمريّه ]
• [ در ذكر سادات عقيليّه و جعفريّه ]
• باب چهارم « در ذكر آمدن عرب آل مالك « 1 » بن عامر الأشعرى « 2 » بقم و آبه .
• فصل اوّل « در ذكر آن كروه عرب كه بقم آمدند ، و وقت آمدن ايشان بقم »
• فصل دوم از باب چهارم « در سبب نقل [ و ] رحلت « 1 » كردن آن كروه عرب از كوفه . و در سبب كشتن حجّاج [ بن ] يوسف ، محمّد بن سائب بن مالك أشعرى را . »
• باب پنجم « در ذكر اخبار عرب اشعرى اسلاميّه « 1 » . و سبب مسلمان شدن بعضى از ايشان . و هجرت « 2 » كردن مهاجران ايشان . و فضيلتهآئى كه در حقّ ايشان مروى « 3 » است . و حكومتها « 4 » و مفاخرهء « 5 » مذكورهء « 6 » ايشان . و ذكر اخبار ايّام جاهليت ايشان ، با ذكر بعضى از قبآئل ايشان ، و واقعها « 7 » و حروب « 8 » و ايام « 9 » و اشعار « 10 » ايشان » .
• فصل اوّل « در ذكر أخبار اين كروه عرب اشعريّين اسلاميه . و سبب اسلام آوردن ايشان . و ذكر هجرت آنكسانى كه ازيشان هجرت كردند . و فضيلتهآىء مرويّه ، و مفاخر مذكورهء ايشان » .
• « ذكر فضائل مرويّة دربارهء اشعريان »
• « ذكر مفاخر و مناقب ايشان در أيّام جاهليت و در أيّام اسلام »
• ذكر مفاخر اشعريان در ايام جاهليت :
• « ذكر ضيعتها و منازل ، و رايات « 1 » اشعريان »
• « ذكر رايات و علمهاي اشعريان »
• « ذكر منزلهاى اشعريان و شهرهاى ايشان بيمن »
• « ذكر اشراف وجوه اشعريان در ايّام اسلام ، پس از ذكر مالك « 1 » بن عامر و فرزندان او ، بعد از ذكر مهاجران »
• « ذكر فتح أبو موسى اشعرى »
• فتح تستر « 3 »
• فهرس
• 1 . نام‌ها و اعلام
• 2 . نام پادشاهان ، خلفا ، وزيران ، اميران ، واليان
• 3 . سرزمين‌ها و مناطق
• 4 . شهرها
• 5 . حوادث و وقايع تاريخى
• 6 . آيات قرآن
• 7 . شعر
• 8 . ضرب المثل
• 9 . القاب و مناصب
• 10 . دين و مذهب
• 11 . قبايل و تيره‌ها
• 12 . فرقه‌ها ، اقوام
• 13 . شاعران
• 14 . اعلام قم
• 15 . روستا ، ديه ، سكّه ، شق ، صحرا ، قنات ، مزرعه ، كوشك ، درب ، و مناطق پيرامون شهر قم
• 16 . رستاقهاى قم
• 17 . رود ، جوى ، نهر ، و درياچهء قم
• 18 . طسوجهاى قم
• 19 . قنطره ، پل ، سرا ، باغ ، و كوههاى قم
• 20 . كاريز و قنات‌هاى قم
• 21 . منطقه ، محلّه ، كوچه ، راه ، و خيابان‌هاى قم
• 22 . مساجد و مدارس قم
• 23 . موقعيت‌هاى جغرافيايى قم
• 24 . ميدان‌هاى قم
• 25 . آسياهاى قم
• 26 . امام‌زاده‌ها ، بقاع متبركه ، و قبرستانهاى قم
• 27 . حاكمان ، واليان ، اميران ، و عمّال قم
• 28 . خاندانهاى قمى
• 29 . اشياء و مقادير
• 30 . حيوانات
• 31 . اصطلاحات ديوانى
• 32 . اصطلاحات عمرانى و موقعيت‌هاى جغرافيايى
• 33 . گياهها
• 34 . كار و پيشه
• 35 . لهجه و زبان اهل قم ، و واژگان فارسى كهن
• 36 . نقيبان و داعيان
• 37 . حوادث و وقايع مهم قم
• 38 . احاديث
• 1 . روايات دربارهء مقام اهل بيت عليهم السّلام
• 2 . احاديث دربارهء شهر قم
• 3 . احاديث متفرقه
• 39 . منابع تاريخ قم
• 40 . مراجع تحقيق تاريخ قم
• 41 . فهرست موضوعى