تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤١٨

« ذكر مال خراج ببلدهء قم »

« ذكر وجوه أموال و منافع آن بقم ، كه آن را باصطلاح مرافق كويند ، و رسوم عمّال ، و عمل ايشان بقم در ايّام القديم »

مال خراج - بر وجهى كه در فصل سيّم گذشت - :

قريهء يزناباد - كه خارج وظيفه است - : صد و بيست دينار .

مال ضياع خاصّه - بر وجهى كه در باب سلطانى مذكور است - : صد و ده دينار .

و با اضافت و ملحق بذان : صد و هفتاد و يك دينار .

مال عرصه واقعه در بازار بباب الشاه : دويست دينار .

تقدير مال صدقات : هر سالى - جز از مال خراج - ده هزار دينار .

مستثنى در مراعىء « 1 » شهر : - جز از ضيعتهآىء خاصّه - يكهزار و هشتاد دينار .

استخراج در هر ماهى از ماهها : پنجاه دينار .

مرفق جهبذه .

مال جزيهء أهل ذمّت .

مرفق مال اهل ذمّت .

مرفق صدقات از منزلها و بناها .

مرفق فصل و كيل و وزن .

مرفق كاده « 2 » .

مرفق متوليء تحويلات .

مرفق ارزاق عرفا « 3 » مثل : حربى « 4 » ، و رئيسان محلّتها ، و فيوج « 5 » ، و


( 1 ) . مراعي : جمع « مرعى » به معناى چراگاه . ( 2 ) . در نسخهء چاپى : كاره . ( 3 ) . عرفا : جمع عريف ، يكى از مراتب و درجات پايين نظامى است ، كه امروزه همرديف گروهبان است . ( 4 ) . در اصل : چربى ، و در نسخهء چاپى : جويى . و ظاهرا صحيح آن « حربى » بايد باشد ، زيرا عريف عنوانى است از آن سر گروه كه داراى افراد متعدد است ، از آن جملة عريف در حرب ، عريف در محلّه ، عريف در شهر و جز آنها . ( 5 ) . فيوج : جمع « فيج » معرّب « پيك » .