تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٠

فصل سؤم از باب دوم « در ذكر خراج قم ، كه اعتماد در آن بر مسآحتهاى واقعه بقم كرده‌اند ، جنانجه دستور جمل القرى « 1 » بقم بذان ناطق است ، بر اختلاف روايات »

و از مال جزيهء رؤس أهل ذمّت ، كه در عقد وظيفهء خراج آن را استثنا و اخراج كرده‌اند :

پنجهزار و سيصد و پنج درهم .

پى آنچ عقد وظيفهء بر آن منعقد و مقرّر كشته بدين سال : سهزار هزار و هفتصد و نه هزار و جهارصد و پنجاه و شش درهم .

قيمت آن بمحاسبه و مصارفهء هفده درهم بدينارى زر سرخ : دويست و هجده هزار و دويست و سه دينار ، سدس و ثمن دينار .

بعد از آن آنج لابد بود از آن وضع كردند ، جنانجه بشر بن فرج به وضع آن فرموده ، و مقرّر كرده ، مع « 1 » الكسور : جهارده هزار و دويست و هفتاد و نيم دينار .

و باقى بعد از آن [ از ] عين « 2 » رائج : دويست و چهار هزار ، و صد و سى دينار ، و ثلثى و ثمن دينار ، و اللّه اعلم .

الزيادة فى ذلك « 3 » : بر آنج أمير مقرّر كردانيده ، و قرار داده در وظيفه خراج سنهء اربع و ثمانين و مائتين « 4 » - زر رائج - : بيست و پنج هزار دينار ، و شصّد و بيست و سه دينار ، و نصف دينار .

و زياده بر وظيفهء خراج سنهء ثلث « 5 » : بيست و پنجهزار و هفتصد و پنج دينار ، و ثلث عشر دينار .

و در وظيفهء خراج سنهء اثنتى « 6 » : سى و چهار هزار ، و سيصد و بيست و هفت دينار ، و

( 1 ) . با . ( 2 ) . صحيح آن « عين رائجه » است زيرا كلمة « عين » مونث است ، و مقصود از « عين رائج » پول نقد رايج مىباشد . ( 3 ) . مقدار خراج افزوده شده ، بر آنچه كه طبق مقررات ديوان خراج بر مردم زمين‌دار مقرر بوده است . ( 4 ) . سال 284 هجرى . ( 5 ) . سال 283 هجرى . ( 6 ) . سال 282 هجرى .