تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٧١

فصل ششم از باب اوّل « در ذكر عدد رستاقهآء شهر قم ، و ضياع آن از عربى و عجمى ، و آنج از ديكر شهرها كه به نزديك قم‌اند با قم جمع كرده‌اند ، و اضافت نموده ، و آن را محوزه مىخوانند »

ديكر از رستاق قم :

ساوه است ، و آن دويست و سى و سه ديه است ، از آن جمله ] « 1 » :

شابستانان ، خطّاب « 2 » آباد ، دزج ، ساسفجرد ، دشت نوح .

ديكر از رستاقهاى قم :

رستاق قهستان است ، و آن جهل و دو ديه است ، و كمج « 3 » كه در أيّام القديم بوده و مندرس‌شده ، از آن جمله است .

[ ديكر : از رستاق جاست ، و آن دوازده ديه است ] . « 4 »

ديكر : رستاق طبرش « 5 » سى و دو ديه ، از آن جمله : طرخران ، فيم ، جاويذه ، كه مندرس كشته و نابديد شده است .

ديكر :

( 1 ) . افزوده از نسخهء چاپى و ( 2 ) و ( 3 ) . ( 2 ) . در نسخهء ( 2 ) و ( 3 ) : حطام‌آباد . ( 3 ) . در ضبط حركات حروف اين نام اختلاف است ، و به صورتهاى : كمج ( به فتح كاف و كسر ميم ) ، يا كمج ( به ضم كاف و كسر جيم ) ، يا كميج در منابع آمده است ، و كم يعنى قم و كميج يعنى قمى ، و زبان قمى كهن پيش از اسلام را كمج مىگفته‌اند ، برخى از معاريف قمى با همين نام مشهورند از آن جمله : ناصح الدين أبو جعفر كمج ، كه عبد الجليل رازى در « كتاب النقض : ص 8 » او را ياد كرده است ، همچنين رازى در النقض ( چاپ اول : ص 162 ، چاپ دوم : ص 195 ) از مدرسه استاد أبو الحسن كميج در قم ياد مىكند ، علاوه بر اين دو ، أبو طاهر كمج قمّى است كه مافرّوخى در كتاب محاسن اصفهان ( متن عربى : ص 33 ) از او ياد مىكند . لازم به يادآورى است ، كه در شمال شرقى اراك و مغرب شهرستان تفرش ، روستايى ( امروزه شهر ) قرار دارد به نام ( كميج ) كه احتمال مىرود برخى از بزرگانى كه به كميج قم منسوبند از اين ( كميج ) بوده باشند . ( 4 ) . افزوده از نسخهء ( 2 ) و ( 3 ) . ( 5 ) . در نسخهء ( 2 ) و ( 3 ) : ديگر رستاق طبرش ، يعنى تفرش .