بيان التنزيل ( فارسى ) — الصفحة ١٨٢

فصل [ بدان كه خواص اهل وحدت مىگويند كه اينكه اهل حكمت و . . . ]

پيدا مىشود « 1 » . و اگر متوسطند « 2 » ميان هر دو ، جسم نبات و روح نباتى پيدا شوند « 3 » .

اين است بيان مبدأ مواليد .

باز هريك « 4 » از اين مزاج سه‌گانه بر هشت قسم مىشوند « 5 » : چهار مفرد و چهار مركب . اما اين بحث به اين موضع تعلق ندارد . اين بود سخن عوام « 6 » اهل وحدت در بيان مبدأ آبا و امّهات و مواليد « 7 » .

فصل [ بدان كه خواص اهل وحدت مىگويند كه اينكه اهل حكمت و . . . ]

فصل [ بدان كه خواص اهل وحدت مىگويند كه اينكه اهل حكمت و . . . ]

بدان كه خواص اهل وحدت مىگويند كه اينكه اهل حكمت و اهل وحدت « 8 » گفته‌اند « 9 » نه « 10 » راست است از جهت آنكه [ 224 الف ] اگر چنين است كه ايشان مىگويند « 11 » ، از سيزده طبقه چرا بعضى گردان و بعضى ساكنند و چرا بعضى قابل فساد 53 و بعضى قابل فساد نيستند و چرا بعضى با كواكب « 12 » و بعضى بىكواكبند « 13 » و چرا بر بعضى كواكب بيشتر است و بر « 14 » بعضى كمتر و چرا كواكب بعضى بزرگند و بعضى كوچك و چرا بعضى بانورند و بعضى بىنور و « 15 » مانند اين .

پس « 16 » نزديك خواص اهل وحدت آن است كه هيچ چيز از هيچ چيز پيدا نيامدند « 17 » و هيچ چيز از هيچ چيز به خدا « 18 » نزديك‌تر نيست از جهت آنكه نسبت افراد عالم به خدا همچنان است كه نسبت حروف اين كتاب « 19 » به مداد . چنين مىدانم كه تمام فهم نكردى ، روشن‌تر از اين بگويم .

بدان كه چند نوبت گفته شد كه وجود يكى بيش نيست و آن وجود خداى است - تعالى و تقدس « 20 » - . و به غير « 21 » وجود خداى وجودى « 22 » ديگر نيست و

( 1 ) . مت ، كد ، كب : شوند . ( 2 ) . كه : متوسط باشد ، كب : متوسط باشند . ( 3 ) . كد ، كب : آيد . ( 4 ) . مت : يكى . ( 5 ) . كد ، كب : مىشود . ( 6 ) . كد ، كب : - عوام . ( 7 ) . كد : مواليد آبا و امّهات . ( 8 ) . كب : - مىگويند كه اينكه اهل حكمت و اهل وحدت . ( 9 ) . كد : - كه اينكه اهل حكمت و اهل وحدت گفته‌اند . ( 10 ) . كد ، كب : و . ( 11 ) . كد ، كب : - كه ايشان مىگويند . ( 12 ) . كد ، كب : - و چرا بعضى قابل فساد . . . بعضى با كواكب . ( 13 ) . كب : بىكواكب . ( 14 ) . اساس ، مت : - بر . ( 15 ) . كد : - و . ( 16 ) . مت ، كد ، كب : + به . ( 17 ) . مت : نمىشود . ( 18 ) . كب : نه جدا . ( 19 ) . كد ، كب : اين حروف كتاب . ( 20 ) . كب : خداى تعالى است . ( 21 ) . كب : + از . ( 22 ) . كد : وجود ، كب : - وجودى .