رسالة حنين بن إسحق إلى علي بن يحيى في ذكر ما ترجم من كتب جالينوس ( فارسى ) — الصفحة ٠.٢٧

ترجمهء مجدّد بهتر از اصلاح ترجمه است

سالگى يا كمى بيشتر براى طبيبى از اهل جندىشاپور بنام شيريشوع بن قطرب از نسخه‌اى يونانى كه افتادگى بسيار داشت ترجمه كردم و بعد شاگرد من حبيش از من خواست كه آن را اصلاح كنم در هنگامى كه من به حدود سن چهل سالگى رسيده بودم . در اين وقت من نسخه‌هاى متعدّدى از يونانى گرد آورده بودم كه با يكديگر مقابله كردم تا اينكه نسخه‌اى فراهم گرديد و سپس نسخه سريانى را با اين نسخهء درست مقابله نمودم و چنين است عادت من در هرچه ترجمه مىكنم .

نسخ متعدّد از ترجمهء مربوط به سنين مختلف

نسخ متعدّد از ترجمهء مربوط به سنين مختلف

در ذيل ترجمه « فى القوى الطّبيعية » جالينوس مىگويد :

اين كتاب را سرجس به سريانى ترجمه بدى كرده بود و سپس من آن را به سريانى براى جبرئيل بن بختيشوع ترجمه كردم درحالىكه كودكى بودم كه هفده بهار از زندگى من گذشته بود و پيش از آن فقط يك كتاب را كه پس از اين ياد مىكنم ترجمه كرده بودم . ترجمهء اين كتاب از نسخه‌هاى يونانى كه افتادگىهائى داشت صورت پذيرفت سپس من نيك به تصفّح آن پرداختم تا آنكه افتادگىها را اصلاح كردم و پس از آنكه پا به سن نهادم دوباره تصفّح نمودم و افتادگىهاى ديگرى را يافتم كه اصلاح كردم . اين امر را به تو اعلام داشتم براى آنكه اگر از ترجمهء من از اين كتاب نسخه‌هاى مختلف يافتى سبب آن را بدانى .

ترجمهء مجدّد بهتر از اصلاح ترجمه است

ترجمهء مجدّد بهتر از اصلاح ترجمه است

در ذيل كتاب حيلة البرء جالينوس مىگويد : سلمويه از من درخواست كرد كه اين قسمت دوّم ( از حيلة البرء ) را براى او اصلاح كنم و چنين مىپنداشت كه آسان‌تر و بهتر از ترجمه است . بدين منظور قسمتى از مقالهء هفتم را با من مقابله كرد درحالىكه نسخهء سريانى در دست او و نسخهء يونانى در دست من بود و او متن سريانى را بر من قرائت مىكرد و هرگاه نكته‌اى از آن با متن يونانى مخالف بود من او را آگاه مىكردم و او اصلاح مىنمود و بدان اندازه اصلاح كرد كه ديگر كار بر او سخت آمد و براى او آشكار گشت كه از نو ترجمه كردن آسان‌تر و درست‌تر و پيوستگى در آن استوارترست لذا از من خواست تا آن مقالات را ترجمه كنم .