نوشتارهاى فقهى (فارسى) — الصفحة ٦٩
عنوان دوم : ولايت عامّهء فقيه
مسلمين افتاده ؛ خواه رها كرده باشند و يا خود در اختيار مسلمين قرار داده باشند .
2 . زمين‌هاى مَوات و بدون مالك كه استفاده از آن‌ها توقّف به‌تعمير و احيا دارد ؛ خواه از ابتدا مالك نداشته و يا فعلًا از مالك آن‌ها نام و نشانى نيست .
3 . درياهاى روى زمين و فضاهاى روى كره ؛ چه فضاى زمين‌هاى مَوات باشد و چه فضاى زمين‌هاى مسكونى نسبت به بالاتر از مورد نياز صاحبان املاك .
4 . اراضى و زمين‌هاى بدون مالك ، گر چه محياة و قابل استفاده بالفعل باشد ، مانند :
جنگل‌ها و نيزارها ؛ و برخى از جزيره‌ها و زمين‌هاى ديمى و غير ديمى مهيّا براى استفاده .
5 . قلّهء كوه‌ها و كف رودها و كنار درّه‌ها و نهرهاى بزرگ كه تحت مالكيّت كسى در نيامده [ است ] .
6 . املاك و اموال سلطنتى و خالصه‌جاتِ دربارىِ سلاطين كفر و سَران دُوَل غير اسلامى كه به جنگ و غلبه ، به دست مسلمين افتاده [ است ] .
7 . آنچه ولىّ امر انتخاب و اخذ كند از گزيده‌ها و عتيقه‌جاتِ غنايم جنگى .
8 . غنايم جنگى مأخوذ از كفّار - بتمامه - در صورتى كه جنگ ، به فرمان ولىّ مسلمين ، انجام نگرفته باشد .
9 . ارث امواتى كه وارث شرعى آن‌ها معلوم نباشد ، مانند برخى از غربا ؛ و يا وارث شرعى نداشته باشند ، مانند فرزندان نامشروعى كه قبل از ازدواج ، مرده باشند .
مسئلهء 16 . اموال مجهول المالكِ منقول و غير منقول ، كه صاحبانشان پيدا نمىشود ، نظير : لُقَطه‌ها و مأخوذ از سارقين و قماربازها و اختلاس و جَعل سندكننده‌ها كه بايد در حكومت اسلامى - ولو بالواسطه - تحت سلطهء ولىّ امر ، قرار گيرد .
مسئلهء 17 . تصدّى مقام امامت جمعه ، از شئون ولىّ امر جامعه است ؛ و در عصر حاكميّت امام عادل ، اين منصب ، بايد از طرف او به ديگران واگذار شود ؛ و بدين جهت ، نصب ائمّهء جمعه ، در سرتاسر قلمرو حكومت اسلامى ، بايد به امر و دستور او باشد .
مسئلهء 18 . تعيين امير الحاج و سرپرست زائران خانهء خداوند ، بر عهدهء ولىّ امر مسلمين است . و وظيفهء امير الحاج ، مديريّت و نظارت بر حُسن انجام اين فريضهء