نوشتارهاى فقهى (فارسى) — الصفحة ٥٠٠
فصل دوّم : [ مطلوبيّت احيا و شروط و حدود آن ]
4 . تحريم احتكار و جلوگيرى از تمركز و تكاثر ثروت و لزوم تسعير . و اين تحريم را اگر چه برخى منحصر به غلّات چهارگانه - گندم ، جو ، خرما ، كشمش - دانسته‌اند ؛ لكن اظهرْ آن است كه در همهء وسائل زندگى بشر كه براى اعضاى جامعه مورد نياز شديد باشد و فرد يا افرادى بيش از نياز خود را به قصد بالا بردنِ قيمت يا گرانفروشى ، احتكار كرده و مردم را در مضيقه نگه‌داشته است ، جارى مىشود .
شاهد بيان فوق ، علاوه بر آن كه اين عمل ، اضرار است ، ادلّهء زير است :
الف - فرمايش حضرت صادق عليه السلام :
« الحكرة في الخصب أربعون يوماً ، و في الشدّة و البلاء ثلاثة أيّام ؛ فما زاد على أربعين يوماً في الخصب ، فصاحبه ملعون ؛ و ما زاد على ثلاثة أيّام في العسرة ، فصاحبه ملعون » ؛ « 1 »
احتكار در زمان وسعت و رفاه ، چهل روز ؛ و در اوقات شدّت و ابتلا ، سه روز است ؛ و در زيادتر از چهل روز در رفاه ، احتكار كننده ملعون است ؛ و در بيش از سه روز در حال سختى ، ملعون است .
ب - روايت صدوق رحمه الله :
« و نهى أميرالمؤمنين عليه السلام عن الحكرة في الأمصار » ؛ « 2 »
امير المؤمنين عليه السلام از احتكار كردن در همهء شهرستان‌ها جلوگيرى فرمود .
ج -
صحيح الحلبي عن الصادق عليه السلام : « إن كان الطعام قليلًا لا يسع الناس ، فإنّه يكره أن يحتكر الطعام و يترك الناس ليس لهم طعام » ؛ « 3 »
اگر چنانچه خوراكى كم است و به همهء مردم نمىرسد ، مبغوض است در اين فرض اگر كسى خوراكى را احتكار كند و مردم را بىطعام بگذارد .
د - فرمايش حضرت رسول صلى الله عليه و آله :
« لئن يلقى اللَّه العبد سارقاً أحبّ إليّ من أن يلقاه قد احتكر الطعام أربعين يوماً » ؛ « 4 »
همانا اگر بنده‌اى خداى خود را به سِمَت يك دزد ملاقات كند ، بهتر از اين ملاقات است كه طعام را چهل روز احتكار نموده باشد .
( 1 ) . الكافي ، ج 5 ، ص 165 ، ح 7 ؛ وسائل الشيعه ، ج 17 ، ص 423 ، ح 22900 . ( 2 ) . الفقيه ، ج 3 ، ص 267 ، ح 3962 ؛ وسائل الشيعه ، ج 17 ، ص 426 ، ح 22908 . ( 3 ) . الكافي ، ج 5 ، ص 165 ، ح 5 ؛ وسائل الشيعه ، ج 17 ، ص 424 ، ح 22901 . ( 4 ) . الفقيه ، ج 3 ، ص 96 ، ح 369 ؛ وسائل الشيعه ، ج 17 ، ص 137 ، ح 22189 .