نوشتارهاى فقهى (فارسى) — الصفحة ٤٩٤
زمين مفتوح العنوة
4 . احيا كننده كافر و در بلاد كفر باشد ، ولى بعداً از ترس مسلمين يا جهات ديگرى كوچ كند و از املاك خويش به نفع مسلمين ، رفع يد نمايد ، يا هلاك و نابود گردد . زمين در اين صورت ، از انفال و جزء اموال دولت اسلامى خواهد بود . و شاهد اين حكم ، اخبار زير است :
الف - صحيح حفص از حضرت صادق عليه السلام :
« الأنفال ما لم يوجف عليه بخيل و لا ركاب ، أو قوم صالحوا ، أو قوم أعطوا بأيديهم » ؛ « 1 »
كه فرمود : « انفال ، زمينى است كه بر آن ، اسب و استرى تاخته نشده ، يا آن كه قومى به صلح واگذار كردند ، و يا آن را به دست خود تقديم نمودند » .
ب - مرسلهء حمّاد از حضرت كاظم عليه السلام :
« و الأنفال كلّ أرض خربة بادٍ أهلها ، و كلّ أرض لم يوجف عليها بخيل و لا ركاب ؛ و لكن صالحوا صلحاً ، وأعطوا بأيديهم على غير قتال » . « 2 »
فرمود : « انفال ، هر زمين بايرى است كه صاحبانش از بين رفته‌اند . و هر زمينى كه بر آن به وسيلهء اسب و استر ، تاخته نشده ؛ لكن از در صلح وارد شدند و بدون جنگ ، واگذار كردند » .
زمين مفتوح العنوة
زمين مفتوح العنوة
اگر چنانچه جنگى ميان مسلمين و كفّار درگرفت و لشكر اسلام پيروز شد ، غنايمى كه به دست لشكريان مىرسد ، به سه بخش ، قسمت مىشود :
1 . منقولات ، مانند : اثاث خانه ، مواشى ، اسيران .
2 . اموال غيرمنقول ، تحت عنوان زمين‌هاى آباد و نظاير آن .
3 . زمين‌هاى موات و باير .
طبق دستور اسلامى ، بخش اوّل ، از آنِ امام امّت و لشكرى است كه فتح و پيروزى به وسيلهء آن‌ها انجام يافته ؛ و كيفيّت تقسيم اموال بين امام و رزمندگان و استثناى برخى از آن براى نيازهاى خاص ، در كتب فقهى ، بيان شده است .
( 1 ) . الكافي ، ج 1 ، ص 457 ، ح 9 ؛ وسائل الشيعه ، ج 9 ، ص 523 ، ح 12625 . ( 2 ) . الكافي ، ج 1 ، ص 453 ، ح 4 ؛ وسائل الشيعه ، ج 9 ، ص 524 ، ح 12628 .