نوشتارهاى فقهى (فارسى) — الصفحة ٤٦١
اصول نعمت‌هاى مادّى
همه را براى او حلال و جايز شمرده [ است ] .
« ما » موصوله كه مورد امتنان و موضوع حكم شرعى حلّيّت است ، مفهوم كلّى و عام و داراى مصاديق بىشمار است ، مناسب آن [ است ] كه مصاديقى از آن را فهرست‌وار ، به ترتيب زير برشمريم .
اصول نعمت‌هاى مادّى
اصول نعمت‌هاى مادّى
1 . هوايى كه از آن استنشاق و استفاده‌هاى ديگر مىكنيم ؛ و آن ، از عمومىترين و مورد نيازترين موادّ اجزاى اين كره است .
2 . مسكن و محلّى كه در آن سُكنا و آرامش داريم ؛ چه روى زمين و چه در داخل آن و چه در داخل كوه‌ها و درياها .
3 . پوشاك و آنچه از علفيّات ، معدنيّات ، حيوانات و غيره ، براى پوشش ، استفاده مىكنيم .
4 . مناكح ؛ يعنى موجودى كه بشر با وى استمتاع جنسى دارد .
5 . آشاميدنىها و مايعاتى كه به وسيلهء آن‌ها به حيات خود ادامه مىدهيم ، يا لذّت مىبريم .
6 . خوراك و آنچه از آن ، به وسيلهء خوردن ، استفاده مىكنيم .
7 . و بالأخره آنچه قواى برونى و درونى ما از آن انتفاع دارد ؛ مانند شنيدنىها و مناظر ديدنى و ساير اجزاى اين جهان .
حال بايد دانست كه هر يك از اقسام ياد شده ، از نظر اسلام ، به دو بخش حلال و حرام ، تقسيم مىشود ؛ امّا مسكن ، حلال و حرام اين عنوان ، از نظر موضوع و حكم ، روشن است ؛ چه آن كه همهء زمين ، مال بشر و براى سكونت و انتفاع و استفادهء او خلق شده ، جز آن كه به عنوان غصب و يا به نحو خلاف قانون و تخلّف از برنامهء الهى ، مورد استفاده قرار گيرد . و بنابراين ، اصالت در زمين ، از نظر استفادهء سُكنا ، جواز است ؛ و ممنوعيّت استفاده ، جنبهء استثنايى دارد .