نوشتارهاى فقهى (فارسى) — الصفحة ١١٠
خمس
4 . واجبُ النَّفَقه نبودنِ گيرنده بر صاحب زكات .
5 . سيّد هاشمى نبودنِ گيرنده در صورتى كه دهنده غير سيّد باشد .
6 . عدم تأخير آن از وقت مقرّر در صورت وجود مستحق .
7 . عزل و جدا كردن آن از اموال خود در صورت نبود مستحق .
زكات فطره
زكات فطره
« زكات فطره » يعنى ترميم كمبودهاى مالى ، جبران نقايص روزه ، وسيلهء فلاح عامل ، سنّت حسنهء نبوى ، عمل خير اجتماعى ، بيمهء بدنى عائله و فرزندان .
مسئلهء 14 . واجب است بر هر مكلّف غنى - يعنى كسى كه به مقدار خرج يك‌سال خود و عائلهء خود ، موجودى دارد و يا مىتواند به كار و كوشش مشروع خود ، زندگى خود و عيال خود را به تناسب نياز زمان و مكان ، اداره كند - زكاتى به نام « زكات فطره » طبق آنچه در رساله‌هاى عمليّه بيان شده ، بپردازد .
خمس
خمس
« خُمس » در لغت ، يك پنجم شيئى است ؛ و در اصطلاح شرع ، يك پنجم از اموال هفتگانه است كه بايد با شرايطى خاص پرداخته شود . و به تعبير ديگر ، خمس ، حقّ مالى الهى است كه به ولىّ مسلمين ، تفويض شده ؛ و متعلّق آن چند رقم اموال خاص و يك رقم عايدىِ عام است ؛ و مصرف آن ، ادارهء حكومت اسلامى و صرف در مصالح مسلمين است . و از نظر شرع و بُعد اجتماعى و اقتصادى ، خُمس ، يعنى عظيم‌ترين ماليات اسلامى ، حقّ الرياسة رهبرى الهى ، مشكل‌ترين آزمايش مسلمين ، وسيلهء تطهير اموال جامعه و تزكيه و تكميل نفوس آن‌ها .
مسئلهء 1 . واجب است بر هر مكلّفى از عنايم و درآمدها و اموال زير ، صدى بيستِ آن‌ها را به عنوان خمس ، به حاكم اسلامى و ولىّ امر مسلمين بپردازد :
1 . غنائم جنگى ؛ يعنى اموالى كه از كفّار حربى در جنگ‌هايى كه به دستور امام عادل انجام مىگيرد و به غنيمت گرفته شده [ است ] .
2 . معادن و كان‌هاى بزرگ و كوچك با ارقام و اقسام مختلف آن‌ها ؛ خواه از