ارشاد الزراعه ( فارسى ) — الصفحة ١٦٨

معرفت امورى كه به آن بار درخت نريزد

برميان زند و آستينها را برمالد و بر سبيل قهر بجانب درخت مىآيد و قصد آن مىكند كه درخت را بيندازد و ديگرى بيايد و حمايت مىكند و مىگويد كه اين درخت را ميانداز كه در سال آينده بار آورد و بتجربه صحت اين معلوم مىشود .

معرفت امورى كه به آن بار درخت نريزد

معرفت امورى كه به آن بار درخت نريزد

در ميان غله گياهى مىباشد كه دانه آن سياه گردد از او چون آن دانه با غله مخلوط گردد و آن را نان كنند نان تلخ گردد و آن را عرب دزوان گويد ، اطباء آن را شيلم گويند و چون از آن گياه به شكل حلقه چيزى سازند و بر شاخ بلندتر درخت بندند ميوهء آن ساقط نشود و اگر دو سرطان يا سه سرطان بر درخت آويزند بار آن بسلامت بماند .

و اگر طوقى از سرب بسازند و گرد درخت گردانند در موضعى كه درخت از زمين جدا مىشود بار آن درخت زياد مىشود و هيچ از آن ساقط نشود و اگر زمين گرد درخت را بكاوند و آن بيچ كه نزديك به روى زمين بود شق كنند و سنگ را در آن شق نهند و بعد از آن خاك بر روى آن ريزند ، ميوه آن درخت سالم بماند و اگر كاه باقلا در آب كنند يك هفته و بعد از آن گرد بر گرد درخت حفر كنند يك ذرع و دو سبو از آن آب در حفره ريزند اگر درخت خورد باشد و سه سبو اگر بزرگ باشد تا سه روز اين دستور عمل كنند بار آن درخت ساقط نشود

قلم كاشتن در حوت است چنان كه گفته‌اند .

شعر

خواهى كه شود كار تو چون باغ ارم * در قوس نهال كار و در حوت قلم

و از اشجار ميوه‌دار هريك كه مذكور مىشود كه قلم نيز توان كاشت ، قلم كارند كه زود ميوه دهد و چون دو ساله شود ، هر قلم را خواهند پيوند نمايند كه خوب برسد و نهال بدستور قلم زود روش نمىكند و نهال و قلم دو ساله كاشتن مناسب است كه