الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٩٨

1099 . هندباء 1

( 2 ) . سغدو ، احتمالا از فعل سغماق - « سرد شدن » . زكى وليدى مىپندارد كه اين همان است كه كاشغرى سغت (

I

، 297 ) و سغدج (

I

، 379 ) مىنامد ؛

Picture

، 141 ، يادداشت 4 . در مورد اول در آنجا سخن از جگرآكند ( نوعى كالباس پخته ) تهيه شده از برنج ، گوشت و ادويه ، يعنى « حسيپ » ازبكى است ( در فرهنگ تركى باستان ، 5071 ) :

sogut

كه درست نيست ؛ اما در مورد دوم - سخن از غذايى نامعلوم است . كاشغرى (

I

، 349 ) خوراكى ديگر ( سقتو ) را نيز نام مىبرد كه جگرآكند پخته تهيه شده از گوشت ، جگر ( بدون برنج ) است ؛ قس . فرهنگ تركى باستان ، 509 :

soqtu

.

1099 . هندباء 1

1099 . هندباء 1 - كاسنى

با كسره [ حرف ] « دال » در پايان [ الف ] كشيده و با فتحه آن - كوتاه .

[ كاسنى ] به رومى بكريذيا 2 ، انطوبيا 3 ، نيز طركسيمى 4 و طرسيمى ، به سريانى حدبى 5 و به فارسى كسناج 6 . نيز طلخه 7 و كسنى 8 [ ناميده مىشود ] .

حمزه كسنى [ مىنامد ] و به سجستانى نيز چنين است .

على بن منجم در انسان مىگويد كه اين هندبا به فارسى و خسّ به عربى است .

پولس و ابو الخير « هندبا » ، « طروقسمون » 9 و « سنخوس » 10 مىنامند و مىگويند كه آنها از نظر طبيعت شبيه همديگرند .

[ مؤلفى ] ديگر گفته است :

ساختهء نجار از چوب اى تنديس * در ميانهء كليسا همچون ترديس ! 11

[ هندباء ] دشتى به سريانى حلياثا 12 ، نيز خس مرارى 13 و به فارسى طلخشكوك [ ناميده مىشود ] .

مؤلّف الياقوته : لعاعه 14 همان « هندباء » است .

( 1 ) .

Cichorium endivia L .

و

C . intybus L .

، سراپيون ، 165 ؛ ابو منصور ، 568 ؛ ابن سينا ، 198 ؛ غافقى ، 263 ؛ عيسى ، 4812 . « هندبا » يا « هندبا » از « انطوبيا » سريانى و آن نيز از يونانى نشئت مىگيرد ، ميمون ، 114 .

( 2 ) . بكريذيا - و يونانى .

( 3 ) . نسخهء الف : انطونيا ، بايد خواند انطوبيا ، نك . يادداشت 1 . واژهء « انطونيا » در نسخهء اصلى دوبار نوشته شده است .

( 4 ) . طركسيمى ، طرسيمى - يونانى ،

Low , pf .

، 255 . اينك مىپندارند كه

Taraxacum

لاتين از « طرخشقوق » عربى - فارسى به وجود آمده است ؛

I , Low

، 434 ؛ غافقى ، ص 547 ، يادداشت 3 .

( 5 ) . حدبى ، قس . بر بهلول ، 71715 ؛

I , Low

، 434 .