الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٩٣

1090 . هرطمان 1

1089 . هرانية 1

1089 . هرانية 1 - ؟

الحاوى : اين به فارسى هره 2 است و به هرنوه 3 نيز شهرت دارد .

ماسرجويه : در ريشه اين [ گياه ] نوعى شيرينى ، نيز نوعى تندى و گسى وجود دارد .

( 1 ) . در ديگر منابع نوشته نشده و در نسخهء فارسى حذف شده است .

( 2 ) . هرّه ، طبق

II ) Vullers

، 1450 ) هرّه گياهى است با كپسول‌هايى مانند كپسول خشخاش كه بين گندم و جو مىرويد . استفاده از تخم‌هايش موجب بىهوشى و ديوانگى مىشود .

( 3 ) . الهرنوة ، در شمارهء 1086 گياهى كاملا ديگر به اين نام توصيف شده است .

1090 . هرطمان 1

1090 . هرطمان 1 - جو دوسر

الحاوى : جالينوس [ گفته است كه ] اين يكى از انواع دانه است . نيرويش همانند نيروى جو است و آن چيزى ميان گندم و جو است . [ جالينوس ] باز هم مىگويد كه اين علفى معروف است .

ابو الخير : هرطمان دانه‌اى گرد است كه ميان باقلى يافت مىشود ، آن را به خرما مىخورانند و [ مردم ] فقط هنگام خشكسالى و گرسنگى آن را مىخورند ، زيرا نان آن بوى ناپسند دارد . او [ باز هم ] مىگويد كه نان را از دانه‌اى معروف به « طيقى » 2 و هم‌چنين [ از دانه‌اى ] معروف به « لورا » 3 تهيه مىكنند .

حنين از . . . 4 [ به نام ] « اليقوس » 5 ياد مىكند و اين « كنيث » 6 است . دانهء معروف به « طيقى » پوستى همانند [ پوست ] دانه معروف به « لورا » دارد . در شام دانه‌اى وجود دارد معروف به اين [ نام ] . . . 7 آن را تا جوانه زدن در آب خيس مىكنند و سپس در مرّى مىريزند 8 .

بيقيه دانه‌اى شبيه عدس است ، آن را هنگام خشكسالى و گرسنگى ، به ويژه در بهار به صورت تر و تازه مىخورند .

حنين : اين خوراك دام است و در شام و مصر يافت مىشود .

مىگويند كه هرطمان دانه‌اى به نام « كشاخل » 9 است و . . . 10

( 1 ) . يا هرطمان -

Avena sativa L .

؛ سراپيون ، 127 ؛ ابن سينا ، 200 ؛ ميمون ، 118 ؛ عيسى ، 2810 . در نسخهء فارسى حذف شده است .

( 2 ) . طيقى - نوشتار ديگر « طيفى » ( لغت‌نامه ، 396 )

Typha latifolia L .

- لوئى ، گرز برگ پهن ، عيسى ، 18510 .

( 3 ) . لورا ، تحريف يونانى - « گندم رومى » ؛ قس . بر بهلول ، 6325 : الدخن - اولورا ؛

I , Low

،