الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٨٥

1072 . ورد 1

( 1 ) . در پزشكى شرق عمدتا از

R . damascena Mill . , R . gallicaL . Rosa centhfolia L .

استفاده مىشد ؛ ابو منصور ، 563 ؛ ابن سينا ، 207 ؛ غافقى ، 273 ؛ ميمون ، 121 ؛ عيسى ، 156 - 157 . « ورد » عربى ، « وردا » آرامى ، و يونانى ،

rosa

لاتين و ديگر نام‌هاى اروپايى مشتق از « وردا » پارسى باستان است ؛

II , Low

، 194 .

( 2 ) . الموجّه - « دورو » . پشت و روى گلبرگ‌هاى اين‌گونه رز به رنگ‌هاى متفاوت است ؛ نك . پايين‌تر .

( 3 ) . المضاعف - دو برابر ، دو چندان .

( 4 ) . البرهان .

( 5 ) . الطيّار - پرنده .

( 6 ) . سه سطر نخست ، ورق 129 ب نسخهء الف با لكهء سياه پوشيده شده و متن از روى نسخهء فارسى احيا شده است .

( 7 ) . نسخهء الف : ماسبدان ، نسخهء فارسى : ماسندان .

( 8 ) . الفارسى .

( 9 ) . نسخهء الف : ايثوس ، و همين‌گونه نيز در بر بهلول ، 14 152 ؛ اين تحريف يونانى - « گل » است .

نسخهء فارسى : افيوس .

( 10 ) . وردا ، قس .

III , Low

، 194 .

( 11 ) . ططريوغنون - احتمالا از يونانى - « چهار گوش ، مربع » .

( 12 ) . وردا د صيارى .

( 13 ) . نسخهء الف : كل روسبيجه ، نسخهء فارسى : كل روسىچه ، ظاهرا از واژهء « روسپى » . اين‌گونه خواندن بر اين پايه است : بيرونى اندكى پايين‌تر مىگويد كه موجه « دوروگل » ناميده مىشود . طبق

II , Vullers

، 1014 : گل دوروى - ورد الفجّار ( « گل روسپيان » ) ، و در آنجا نام « گل قحبه » - گل روسپى نيز آورده مىشود .

( 14 ) . الورد المنتن -

Rosa foetida BOST .

: عيسى ، 6 157 .

( 15 ) * . اين قطعه در نسخهء الف در عنوانى جداگانه تكرار شده است ؛ نك . شمارهء 1073 .

( 16 ) . نسخهء الف : طبق ، نسخهء فارسى : كاسه .

( 17 ) . البرعوم - غنچه يا كاسبرگ ؛

Lane

، 189 .

( 18 ) . نسخهء الف : احمر ورد ، نسخهء فارسى : خمر ورد - « شراب گلى » ؛ قس . بر بهلول ، 6 761 : حمرا وردا - الجلنجبين .

( 19 ) . الجلنجبين معرب « گل انگبين » فارسى . دربارهء تهيهء اين نوع مرباى گل نك . ابن سينا ،

V

، 121 .

( 20 ) . آزادگل .