الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٧
ابن ماسويه ( 777 - 857 )
نخستين اثر در افتالمولوژى شمرده مىشود . « 402 » او بسيارى از مواد دارويى افريقايى و شرقى را كه بر مؤلفان يونانى ناشناخته بود ، در اين اثر آورده است . « 403 » رسالهء كوچكش در مواد معطر نيز انتشار يافته است . « 404 » ترجمه‌هاى لاتينى آثارش نيز در سده‌هاى ميانه بسيار شهرت يافتند و چند بار به چاپ رسيدند . « 405 »
در صيدنه از ابن ماسويه به كرات نقل مىشود ( حدود يك‌صد و پانزده بار ) . در زير از چند اثرش نام مىبريم :
جامع ابن ماسويه . ابن ابى اصيبعه اين اثر را كتاب جامع الطب مىنامد و اشاره مىكند كه در آن ، همهء آنچه پزشكان پارسى و رومى در آنها اتفاق‌نظر دارند بيان شده است . « 406 »
الكامل . ابن ابى اصيبعه اشاره مىكند « 407 » كه دو اثر ابن ماسويه با نام مشابه وجود دارد : كتاب السر الكامل و كتاب الكامل و التمام ، اما هيچ‌گونه توضيحى نمىدهد .
كتاب المنجح . نام كامل آن كتاب المنجح فى الصفات و العلاجات است . « 408 »
كتاب الجذام . به گفته ابن ابى اصيبعه ، پيش از ابن ماسويه چنين كتابى نوشته نشده است . « 409 »
كتاب الابدال . اشاره به اين كتاب فقط يك بار ديده مىشود . اما از آنجا كه بيرونى بارها به بدل‌هاى مواد دارويى اشاره مىكند و نام ابن ماسويه را مىآورد ، احتمال مىرود كه كتاب الابدال وى را در نظر دارد .
( 402 ) . حنين ،
X - IX
.
( 403 ) .
Meyerhof , Arabian Pharmacology , 1853 - 1854 .
( 404 ) .
Levey , M sawaih .
( 405 ) .
Campbell , I , 60 - 61 ; Sarton , I , 574 .
( 406 ) . ابن ابى اصيبعه ،
I
، 183 .
( 407 ) . همان‌جا .
( 408 ) . صفا ، 62 : مجموعهء ( كناش ) كوچكى است كه براى مأمون نوشته شده است .
( 409 ) . ابن ابى اصيبعه ،
I
، 183 .