الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٥٩

1037 . نارجيل 1

ديسقوريدس ، « امياس » 7 [ مىنامد ] .

بشر : اين به فارسى نغن‌خوالان 8 و نان‌خواه است .

( 1 ) . نان‌خواه فارسى -

Carum copticum Benth .

( مترادف

Sison , Ammi copticum Bois . ammi Jacq .

) يا

Trachyspermum copticun ( L . ) Link .

؛ سراپيون ، 390 ؛ ابو منصور ، 551 ؛ ابن سينا ، 462 ؛ ميمون ، 259 ؛ عيسى ، 3 41 .

( 2 ) . امّى - يونانى ، ديوسكوريد ،

III

، 58 .

( 3 ) . واژهء ناخوانا - ننوا ( ؟ ) ، قس .

Low , pf .

، 259 : ننعا .

( 4 ) . نينيا ، قس . بر بهلول ، 10 1244 ؛

III , Low

، 421 .

( 5 ) . نسخهء فارسى : « به هندى » .

( 6 ) . نسخهء فارسى : جوانى ، قس .

Platts

، 395 ؛ نسخهء الف : حوان .

( 7 ) . نسخهء الف : اميانى ، بايد خواند امّياس - يونانى ،

III , Low

، 422 .

( 8 ) . نغن خوالان ، قس .

II , Vullers

، 1330 .

1037 . نارجيل 1

1037 . نارجيل 1

اين به هندى نالير 2 است .

ابن ماسويه : بهترين [ نارگيل ] - تازه ، سفيد با آب شيرين است . [ درخت نارگيل ] شبيه نخل است اما خار ندارد ؛ [ اندازه ] برگ‌هايش از چهار تا شش وجب است ، ميوه‌اش در ليفى به نام « كنبار » 3 قرار دارد . [ درخت نارگيل ] بزرگ هر ماه يك يا دو تخمدان مىدهد كه در سال به دوازده مىرسد .

« اطواق » 4 آب شيرين آن است ، هنگامى كه جارى مىشود بىاندازه ناپسند است ، نصف روز شيرين مىماند ، سپس به شراب تبديل مىشود و پس از آن ترش مىشود و ترش باقى مىماند .

نوعى ماهى با خارهاى بيرون‌زده وجود دارد كه از [ درخت نارگيل ] بالا مىرود تا از آبش بنوشد اما اگر كسى بالا رود ، او خود را از درخت پرتاب مىكند .

العتيبى : مىگويند كه [ نارگيل ] « نخل مقل » 5 است كه طبيعت سرزمين ، آن را دگرگون ساخته است .

مىگويند كه كشتىهاى دريايى را با كنبار محكم مىكنند 6 و اين ليف‌هاى مقل است زيرا اين [ ليف‌ها ] پاره نمىشوند و آب را جذب نمىكنند . سپس رويش [ مخلوط ] آهك و پيه مىمالند ، آن‌گاه آب شور هيچ تأثيرى بر آن ندارد . اين ليف نارگيل است نه ليف مقل .